PARA ile Düzen
Notları ve dosyaları konuya göre değil, eyleme yakınlığına göre düzenleyen PARA yöntemi: mantığı, 90 dakikalık kurulumu, bakımı ve sınırları.
Nereden okumaya başlamalı?
Kişisel bilgi yönetimini dizi dizi anlatan, kaynağını gösteren, Türkiye’deki gerçek ihtiyaçlardan yola çıkan yazılar. PARA’dan Zettelkasten’e, unutma eğrisinden e-Devlet belgelerine.
- Yazı
- 66
- Dizi
- 9
- Okuma
- 4 saat
- Kaynak
- 149
Nereden başlamalı?
- Hiç sistemim yok, nereden başlarım?[[PARA Yöntemi Nedir? Tiago Forte’nin Eyleme Göre Not Düzeni]]
- Tez ya da uzun bir metin yazıyorum.[[Tez Yazarken Zettelkasten: Zotero'dan Taslağa]]
- Sınava hazırlanıyorum.[[Sınav Maratonu İçin Bilgi Sistemi: YKS, KPSS, ALES]]
- Aklım çok dağınık, her şeyi unutuyorum.[[Dağınık Zihinler İçin PKM: DEHB ve Dış Destek Sistemleri]]
Yazı dizileri
Baştan sona okunacak diziler.
Her dizi kısa bir ders gibi: baştan sona okunacak şekilde sıralandı, her bölüm kaynaklarını gösteriyor. Nereden başlayacağını bilmiyorsan PARA dizisiyle başla.
Zettelkasten: Luhmann’ın Kutusu
Bir sosyoloğun 90 bin kartlık not kutusundan bugünün dijital notlarına: tarihçe, not türleri, tez yazımı ve notlardan metin üretmek.
Not Almanın Bilimi
Unutma eğrisi, aralıklı tekrar, hatırlama pratiği, bilişsel boşaltma ve el yazısı tartışması: araştırmalar ne diyor, ne demiyor?
Türkiye’de Kişisel Bilgi Yönetimi
Türkçe karakter sorunlarından sınav hazırlığına, e-Devlet belgelerinden dağınık zihinlere: yerel ihtiyaçlar için bilgi sistemi.
Diğer Sistemler
PARA tek yol değil. CODE, GTD, Johnny.Decimal ve LYT/ACCESS: her birinin çözdüğü problem, güçlü ve zayıf yanları.
Obsidian’ı Adım Adım Kullanmak
Yöntemden uygulamaya: Obsidian’da kasa kurmak, senkronizasyon, eklentiler ve Claude Code ya da Codex gibi yapay zekâ ajanlarıyla güvenli çalışmak.
- 01Obsidian Nedir? Eklentisiz Başlangıç Rehberi
- 02Obsidian'ı Ücretsiz Senkronize Etmek: iCloud, Google Drive, Syncthing ve Git
- 03Gerçekten Gerekli Obsidian Eklentileri: Bases mi, Dataview mi?
- 04Obsidian ve Claude Code ile Yapay Zekâlı İkinci Beyin: Adım Adım Kurulum
- 05Telefondan Hızlı Not Yakalama: Kestirmeler, Widget ve Telegram'dan Obsidian'a
Notion’ı Doğru Kullanmak
Notion mı Obsidian mı kararından öğrenci planına: ücretsiz planın sınırları, Türkçe kullanım, eğitim planı ve YKS/KPSS için veritabanıyla çalışma planı kurmak.
- 01Obsidian mı, Notion mı? Kendi Durumuna Göre Karar Sayfası
- 02Notion SSS: Ücretsiz mi, Türkçe mi, Öğrenciye Bedava mı?
- 03Notion ile YKS ve KPSS Çalışma Planı: Konu Takibi, Yanlış Defteri, Deneme Analizi
- 04Obsidian ve Notion'a Alternatifler: Logseq, Anytype, Capacities, AFFiNE, Heptabase, Tana — Kime Hangisi?
- 05Notion AI Ne Yapar, Ne Yapmaz? Planlar, Notion Agent ve Ücretsiz Yollar
Yapay Zekâ ve Notlar
NotebookLM ile ders çalışmaktan tez literatürüne, yapay zekâya neyin devredilip neyin devredilemeyeceğine: araçlar, sınırlar ve araştırmaların söyledikleri.
Temel Rehber: İkinci Beyni Kurmak
Başvuru rehberi: yakalamadan arşive, günlük notlardan yapay zekâya, bir kişisel bilgi sisteminin yapı taşları 20 bölümde. Her bölüm bir kavramı özetler; PARA, gözden geçirme ve içerik haritaları gibi konuların ayrıntısı kendi dizilerindedir.
Tüm yazılar
Ara, süz, bağlantıyı bul.
Diziye, seviyeye ya da etikete göre daralt. Her satırda okuma süresi ve kaç kaynağa dayandığı yazıyor.
66 yazı · 244 dk
- 01PARA Yöntemi Nedir? Tiago Forte’nin Eyleme Göre Not DüzeniPARA, notları ne kadar yakında işine yarayacaklarına göre dört kutuya ayırır: Projeler, Alanlar, Kaynaklar, Arşiv. Yöntemin mantığı, kökeni ve en sık yapılan yanlış okuma.
- 02PARA Yöntemini 90 Dakikada KurmakTek oturumda, mevcut dağınıklığı silmeden PARA kurmak: proje envanteri, dört klasör, eski dosyaları arşive gömmek ve ilk haftanın kuralları. Zamanlı adımlar ve Obsidian, Google Drive örnekleri.
- 03PARA Yöntemini Yaşatmak: Haftalık Gözden Geçirme ve ArşivPARA’nın işe yarayıp yaramadığı ilk ayın sonunda anlaşılır. Haftalık gözden geçirmenin 30 dakikalık akışı, proje kapatma ritüeli, arşive taşıma kuralları ve sistemin çürüdüğünü gösteren beş işaret.
- 04PARA Yönteminin Sınırları: Ne Zaman İşe Yaramaz?PARA dosyaları ve eyleme dönük notları düzenlemekte güçlü; fikir geliştirmekte, uzun vadeli araştırmada ve ekip çalışmasında zayıf. Yöntemin eleştirileri ve PARA'yı Zettelkasten, Johnny.Decimal gibi yöntemlerle birlikte kullanmanın yolları.
- 05Not İflası: Birikmiş ve Kullanılmayan Notları Yeniden İşe Yarar Hale GetirmekYüzlerce kaydedilmiş makale, açılmamış not ve yarım fikir. Hepsini düzenlemeye çalışmak yerine dondurmak, yalnızca ihtiyaç anında geri çağırmak ve haftada 15 dakikalık 'kazı' ile en değerli parçaları kurtarmak. Obsidian, Notion, Apple Notes ve Google Keep için uygulanabilir bir yöntem.
- 01Luhmann'ın Not Kutusu: 90 Bin Kartın HikâyesiAlman sosyolog Niklas Luhmann, yaklaşık 90 bin karttan oluşan not kutusuyla 70 civarı kitap ve yüzlerce makale yazdı. Kutunun gerçekte nasıl çalıştığı, numaralandırma sistemi ve dijital çağa taşınırken kaybolan ayrıntılar.
- 02Üç Not Türü: Geçici, Kaynak ve Kalıcı NotlarSönke Ahrens'in modern Zettelkasten modelinde notlar üç türe ayrılır: çabuk unutulan geçici notlar, okurken alınan kaynak notları ve kendi cümlelerinle yazılan kalıcı notlar. Her birinin amacı, ömrü ve örnekleri.
- 03Tez Yazarken Zettelkasten: Zotero'dan TaslağaTürkiye'de yüksek lisans ve doktora öğrencileri için uçtan uca bir iş akışı: YÖK Tez Merkezi, DergiPark ve TR Dizin'den kaynak toplamak, Zotero'da düzenlemek, kaynak ve kalıcı notlar yazmak, notlardan bölüm taslağı çıkarmak.
- 04Notlardan Yazıya: Kalıcı Notlardan Makale ÇıkarmakBağlantılı notlar birikti; şimdi onlardan bir blog yazısı, makale ya da sunum çıkarmak gerekiyor. Konu seçmekten taslak ve düzeltmeye, notları metne dönüştürmenin beş adımlı yolu ve boş sayfa korkusunun neden kaybolduğu.
- 01Unutma Eğrisi ve Aralıklı TekrarEbbinghaus 1885'te kendi üzerinde yaptığı deneylerle unutmanın bir eğri izlediğini gösterdi. 130 yıl sonra tekrarlanan deney, 800'ü aşkın ölçümü birleştiren meta-analiz ve bu bulgulardan doğan Leitner kutusu, SuperMemo ve Anki.
- 02Hatırlama Pratiği: Tekrar Okumak Neden Yetmez?Kendini test etmek, aynı metni tekrar okumaktan daha kalıcı öğrenme sağlar; ama öğrenciler çoğu zaman tersini düşünür. Roediger ve Karpicke'nin deneyleri, on çalışma tekniğini karşılaştıran büyük derleme ve not sistemine hatırlama pratiği eklemenin yolları.
- 03Zihni Boşaltmak: Bilişsel Boşaltma AraştırmalarıNot almanın bir amacı da hatırlamak zorunda kalmamaktır. Bilişsel boşaltma, genişletilmiş zihin tezi, bitmemiş işlerin zihni meşgul etmesi, 'Google etkisi' ve onun tekrarlanamayan kısmı: araştırmalar ne diyor, not sistemi için ne anlama geliyor?
- 04El Yazısı mı, Klavye mi? Bir Araştırmanın Anatomisi'Elle not alan daha iyi öğrenir' iddiası 2014'teki tek bir çalışmayla yayıldı. Sonraki tekrar çalışmaları farkı büyük ölçüde bulamadı. Bir bulgunun nasıl doğduğunu, nasıl sınandığını ve not alırken asıl neyin önemli olduğunu anlatan bir vaka incelemesi.
- 05Cornell Not Alma Yöntemi ve Diğer Teknikler: Hangisi Gerçekten İşe Yarar?Cornell yöntemi, anahat, tablo (matris) ve zihin haritası: her tekniğin nasıl uygulandığı, hangi derse uyduğu ve araştırmaların ne söylediği. Cornell'i etkili kılan şeyin sayfa düzeni değil, soru sütunuyla kendini test etmek olduğunu gösteren kanıtlar ve kâğıt, Obsidian, Notion şablonları.
- 01Türkçe Karakterler ve Dijital Notlar: İ, ı ve Dosya AdlarıNoktalı ve noktasız i, bozulan ZIP dosyaları, yanlış sıralanan listeler, eşleşmeyen aramalar ve Türkçe klavyede köşeli parantez: Türkçe not tutanların karşılaştığı teknik sorunların nedenleri ve pratik kurallar.
- 02Sınav Maratonu İçin Bilgi Sistemi: YKS, KPSS, ALESTürkiye'de milyonlarca kişi her yıl aylar süren sınav hazırlığı yapıyor. Konu takibi, yanlış defteri, deneme analizi, aralıklı tekrar ve karışık çalışmayı tek bir sisteme bağlamak: araştırmaya dayalı, uygulanabilir bir kurulum.
- 03e-Devlet'ten Garanti Belgesine: Kişisel Evrak ArşiviKimlik fotokopisi, e-Devlet barkodlu belgeler, tahlil sonuçları, faturalar, garanti belgeleri, kira sözleşmesi: Türkiye'de bir hanenin kâğıt yükünü tek bir dijital arşive çevirmek. Klasör yapısı, adlandırma, tarama, güvenlik ve yedekleme.
- 04Dağınık Zihinler İçin PKM: DEHB ve Dış Destek SistemleriDikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) yaşayan yetişkinler için bilgi sistemi bir dış destek yapısıdır. Yürütücü işlevler, 'eylem noktasında' destek fikri, yeni araç tutkusu ve basit kalan bir sistemin ilkeleri.
- 01CODE Yöntemi: Yakala, Düzenle, Damıt, İfade EtTiago Forte'nin 'İkinci Beyin' modelinin dört adımı: neyi yakalamalı, nasıl düzenlemeli, katmanlı özetleme ile nasıl damıtmalı ve bilgiyi nasıl bir çıktıya dönüştürmeli. PARA ile ilişkisi, güçlü yanları ve eleştirileri.
- 02GTD: Aklındakini Sisteme TaşımakDavid Allen'ın Getting Things Done yöntemi: beş adım, iki dakika kuralı, bağlam listeleri, haftalık gözden geçirme ve odak ufukları. Yöntemin bilişsel bilim açısından değerlendirmesi ve not sistemleriyle birlikte kullanımı.
- 03Johnny.Decimal: Her Şeyin Bir Numarası VarOn alan, her alanda en fazla on kategori, her kategoride numaralı öğeler. Johnny.Decimal, klasör derinliğini sınırlayıp her şeye sabit bir adres vererek 'Nereye koymuştum?' sorusunu ortadan kaldırmayı hedefler. Kurulum, örnekler ve PARA ile karşılaştırma.
- 04LYT ve ACCESS: İçerik Haritalarıyla DüşünmekNick Milo'nun 'Linking Your Thinking' yaklaşımı klasörler yerine içerik haritalarıyla (MOC) çalışır. Harita notu ne zaman açılır, ACCESS klasör yapısı neyi çözer ve bağlantılı düşünmeyi klasör düzeniyle nasıl dengelemek gerekir?
- 01Obsidian Nedir? Eklentisiz Başlangıç RehberiObsidian'ı ilk kez açanlar için: kasa nedir, not nasıl yazılır ve bağlanır, günlük not ve şablon nasıl kurulur. Tek bir topluluk eklentisi kurmadan, ilk gün çalışan bir düzen.
- 02Obsidian'ı Ücretsiz Senkronize Etmek: iCloud, Google Drive, Syncthing ve GitObsidian kasasını telefon ve bilgisayar arasında ücretsiz eşitlemenin dört yolu: iCloud, Google Drive ve OneDrive, Syncthing, Git. Hangi cihaz kombinasyonunda hangisi çalışır, nerede veri kaybı riski var ve hangi durumda ücretli Sync'e değer?
- 03Gerçekten Gerekli Obsidian Eklentileri: Bases mi, Dataview mi?Obsidian'da eklenti seçmenin kuralı: önce çekirdek eklentiler, sonra yaşanmış bir sorunu çözen tek bir topluluk eklentisi. Bases ile Dataview karşılaştırması, hangi ihtiyaçta hangi eklentinin gerektiği ve eklenti güvenliği.
- 04Obsidian ve Claude Code ile Yapay Zekâlı İkinci Beyin: Adım Adım KurulumObsidian kasanı Claude Code ya da Codex gibi bir yapay zekâ ajanına açmak: kurulum, kasayı tarif eden talimat dosyası, izinler, Git ile geri alma ve ajana güvenle verilebilecek beş iş. Notların senin bilgisayarında kalır; neyi değiştirdiğine sen karar verirsin.
- 05Telefondan Hızlı Not Yakalama: Kestirmeler, Widget ve Telegram'dan Obsidian'aAklına gelen fikri beş saniyede Obsidian kasasına düşürmek: iPhone'da Kestirmeler ve paylaş menüsü, Android'de widget ve hızlı ayar kutucuğu, Telegram botundan kasaya aktarım. Her yolun hızı, sınırı ve gizlilik bedeli.
- 06Web Clipper, Kindle ve YouTube'dan Obsidian'a: Kaynakları Kasaya AlmakWeb makalelerini Obsidian Web Clipper ile, Kindle alıntılarını My Clippings dosyası ya da eklentiyle, YouTube videolarını dökümüyle kasaya almak. Her kaynak için şablon, Türkiye'ye özgü sınırlar ve kaydettiğin içeriği gerçekten işlemenin yolu.
- 07Notion'dan Obsidian'a Geçiş: Veritabanlarını Kaybetmeden TaşımakNotion çalışma alanını Obsidian'a taşımanın iki yolu: veritabanlarını Bases'e çeviren API aktarımı ve internetsiz çalışan ZIP aktarımı. Geçmeden önce karar listesi, adım adım aktarım, taşınmayan şeyler ve ilk haftanın temizliği.
- 08Obsidian'da Tez Kasası: Zotero, YÖK Tez ve DergiPark ile KurulumTürkiye'de tez yazanlar için Obsidian kurulumu: Zotero ve Better BibTeX ile atıf anahtarları, Zotero Integration eklentisiyle PDF notlarını kasaya almak, enstitü ve danışman klasörleri, YÖK Tez ve DergiPark takibi, Pandoc ile enstitü Word şablonuna çıktı.
- 09NotebookLM (Gemini Notebook) mi, Obsidian mı? İkisini Birlikte KullanmakNotebookLM, Temmuz 2026'dan beri Gemini Notebook adıyla sürüyor. Kaynak yığınını sorgulamak için güçlü, kalıcı bir not kasası olarak zayıf. Obsidian ise tersini yapar. İki aracın neyi iyi yaptığı, neden birbirinin yerine geçmediği ve kaynağı NotebookLM'de sindirip sonucu Obsidian'da saklayan bir akış.
- 10Pratikte MOC ve Bases: Kendi Kendini Güncelleyen İçerik Haritalarıİçerik haritası (MOC) elle yazılan bir yön notudur; Bases ise notların özelliklerinden tablo üretir. İkisi birleşince harita, kendisine bağlanan notları kendiliğinden listeler. Obsidian'da adım adım: ilk MOC, haritaya gömülü Bases tablosu, this.file filtresi, kanban ve haftalık bakım.
- 11Obsidian ve Yapay Zekâ 2: MCP, Skill'ler ve Karpathy'nin LLM Wiki YöntemiClaude Code kurulumunun devamı: kasayı sohbet uygulamasına MCP ile bağlamak, Obsidian'a özel agent skill'leri kurmak ve Andrej Karpathy'nin LLM wiki yöntemini güvenli bir şekilde denemek. Her yöntemin neyi çözdüğü, riskleri ve hangi durumda gereksiz olduğu.
- 12Obsidian'da Şablonlar: Çekirdek Şablonlar mı, Templater mı?Obsidian'da her günlük notu, kaynak notunu ve toplantı notunu aynı iskeletle açmak: çekirdek Şablonlar eklentisinin {{date}} ve {{title}} değişkenleri, Templater'ın tarih hesapları, soru pencereleri ve klasöre göre otomatik şablonları. Hangisi ne zaman gerekli ve Templater'ın güvenlik uyarısı.
- 13Obsidian'da Görsel Düşünmek: Canvas mı, Excalidraw mı?Obsidian'ın çekirdek Canvas eklentisi notları kartlar hâlinde sonsuz bir tahtaya dizer; topluluk eklentisi Excalidraw ise elle çizim yapmanı sağlar. Hangisi ne işe yarar, tez ve proje planlamasında nasıl kullanılır, dosyalar nasıl saklanır ve kavram haritası çizmenin öğrenmeye etkisi hakkında araştırmalar ne diyor?
- 14Obsidian'da Şifreleme ve Yedekleme: Notlarını Kaybetmemek ve KorumakObsidian notlarını kaybetmemek ve başkasının okumasını engellemek için: dosya kurtarma eklentisi, Sync sürüm geçmişi, Git ve 3-2-1 yedek kuralı; disk şifreleme, Sync'in uçtan uca şifrelemesi, bulut klasörünü şifrelemek ve tek tek notları şifreleyen eklentiler. Neyin neye karşı koruduğu ve şifre kaybının sonucu.
- 15Obsidian Notlarını Yayınlamak: Publish mi, Quartz mı?Obsidian notlarını internette bir dijital bahçe, ders notu sitesi ya da kişisel wiki olarak yayınlamak: ücretli Obsidian Publish ile ücretsiz ve açık kaynak Quartz karşılaştırması, hangi notların yayınlanacağını seçmek, özel notları yanlışlıkla yayınlamamak için kurallar.
- 01Obsidian mı, Notion mı? Kendi Durumuna Göre Karar SayfasıObsidian mı Notion mı sorusunun tek bir doğru cevabı yok; ama senin durumun için net bir cevap var. Veri sahipliği, ekip çalışması, çevrimdışı kullanım, Türkçe arayüz, yapay zekâ, fiyat ve öğrenme eğrisi üzerinden tarafsız karşılaştırma ve durum bazlı karar tablosu.
- 02Notion SSS: Ücretsiz mi, Türkçe mi, Öğrenciye Bedava mı?Notion'a başlamadan önce en çok sorulan sorular: ücretsiz planın gerçek sınırları, Türkçe arayüz durumu, üniversite öğrencilerine ücretsiz Plus planı ve lise öğrencileri, Notion AI'ın hangi planlarda olduğu, çevrimdışı kullanım ve verilerin nereye gittiği. Eylül 2026 itibarıyla.
- 03Notion ile YKS ve KPSS Çalışma Planı: Konu Takibi, Yanlış Defteri, Deneme AnaliziNotion'da dört veritabanıyla sınav hazırlık sistemi kurmak: konu haritası ve aralıklı tekrar tarihi, fotoğraflı yanlış defteri, net hesaplayan deneme kaydı ve haftalık plan. Ücretsiz planda çalışır; YKS, KPSS, ALES ve DGS için uyarlanabilir. Formüller ve alan listeleriyle adım adım.
- 04Obsidian ve Notion'a Alternatifler: Logseq, Anytype, Capacities, AFFiNE, Heptabase, Tana — Kime Hangisi?Notion benzeri ücretsiz uygulama mı arıyorsun, Obsidian benzeri bir not uygulaması mı? Logseq, Anytype, Capacities, AFFiNE, Heptabase ve Tana'nın neyi iyi yaptığı, nerede zorladığı ve hangi durumda hangisinin mantıklı olduğu. Logseq 2.0 değişikliği ve Logseq'ten Obsidian'a geçiş dahil.
- 05Notion AI Ne Yapar, Ne Yapmaz? Planlar, Notion Agent ve Ücretsiz YollarNotion AI'ın hangi planda neler sunduğu, Notion Agent'ın çalışma alanında neler yapabildiği, öğrenci ve bireysel kullanıcılar için ücretsiz planda ne kaldığı ve aynı işleri ücretsiz araçlarla yapmanın yolları. Notion AI'a hangi işleri verip hangilerini vermemek gerektiği. Eylül 2026 itibarıyla.
- 06Notion ile Tez Takibi: Bölümler, Kaynaklar ve Danışman GörüşmeleriYüksek lisans ya da doktora tezini Notion'da üç veritabanıyla takip etmek: bölüm ilerlemesi ve teslim tarihi, okunan kaynaklar ve hangi bölümde kullanıldıkları, danışman görüşmelerinden çıkan işler. Formüller, görünümler, Zotero ile iş bölümü ve Notion'ın tez için yetersiz kaldığı yerler.
- 07Notion ile Bütçe Takibi: İki Veritabanıyla Aylık BütçeHazır şablon indirmeden Notion'da aylık bütçe kurmak: harcamalar ve kategoriler için iki veritabanı, bu ayın harcamasını hesaplayan formül, kategori başına kalan bütçe, aya göre gruplanan liste ve tek grafikle kategori dağılımı. Taksitler, düzenli ödemeler ve enflasyon dönemi için pratik notlar. Ücretsiz planda çalışır.
- 01NotebookLM (Gemini Notebook) ile Ders Çalışmak ve Tez Yazmak: Adım Adım RehberNotebookLM'i (Temmuz 2026'dan beri Gemini Notebook) sınava hazırlanırken ve tez yazarken doğru kullanmak: defteri kurmak, kaynak sınırları, soru sorma kalıpları, flash kart ve testler, sesli özet, literatür taraması ve YÖK'ün yapay zekâ etik rehberine göre neyin kabul edilip neyin edilmediği. Öğrenmeyi yapay zekâya devretmeden kullanmanın yolu.
- 02Yapay Zekâlı İkinci Beyin Abartısı: Neyi Gerçekten Devredebilirsin?“Her şeyi kaydet, gerisini yapay zekâ halletsin” vaadinin neresi doğru, neresi abartı? Not sisteminde yapay zekâya güvenle devredilebilecek işler, devredilince öğrenmeyi ve düşünmeyi zayıflatan işler, bilişsel boşaltma ve otomasyona aşırı güven üzerine araştırmaların söyledikleri ve söylemedikleri.
- 01İkinci Beyin (PKM) Nedir? Kişisel Bilgi Yönetiminin Temel Modeliİkinci beyin bir not deposu değildir. Hatırlama yükünü zihinden dışarı alır; bilgiyi yeniden bulmayı, bağlama yerleştirmeyi, karar vermeyi ve üretmeyi destekleyen bir çalışma sistemidir.
- 02Kişisel Bilgi Mimarisi ve PARA YöntemiBilgi mimarisi, her not türünün nerede duracağını, ne zaman arşive gideceğini ve nasıl geri bulunacağını belirleyen birkaç kuraldan oluşur.
- 03Dosya Adı ve Tek Kaynak DoğrusuGüvenilir bir not kasası iki şeye ihtiyaç duyar: insanın tanıyabileceği dosya adları ve her bilginin tek bir asıl sahibi.
- 04Yakalama ve Gelen KutusuYakalama, aklına geleni düşük maliyetle güvenli bir yere taşır. Gelen kutusu ise karar verilene kadar bekleyen geçici bir kuyruktur; kalıcı bir depo değildir.
- 05Günlük Notlarla Zaman BağlamıGünlük not, günün planını, açık işleri, bekleyen kararları ve öğrendiklerini tarih sırasıyla tutan bir çalışma sayfasıdır.
- 06Gözden Geçirme ve Sentez DöngüsüHaftalık gözden geçirme sistemi gerçekle yeniden eşitler; aylık sentez ise günlük ve haftalık kayıtları tekrar etmek yerine uzun vadeli örüntüleri, sorunları ve yön değişikliklerini görünür kılar.
- 07Proje ve Alan SayfalarıProje, belirli bir sonucu üretmek için yürütülen işin kontrol sayfasıdır; alan ise bitmeyen bir sorumluluğun standardını koruyan süreklilik sayfasıdır. İkisini ayırmak görev, bilgi ve gözden geçirme akışını netleştirir.
- 08Karar ve Toplantı HafızasıToplantı notu konuşmanın kaydıdır; karar kaydı ise gelecekte “neden böyle yaptık?” sorusunun asıl cevabıdır. Eylemler ve taahhütler bu ikisinden ayrı yazılmalıdır.
- 09Kaynak, Kitap ve Araştırma AkışıKaynak toplamak bilgi üretmek değildir. Sağlam bir akış kaynağı korur, kişisel çıkarımı ondan ayırır ve yeniden kullanılacak fikirleri projeye, kalıcı nota ya da karara taşır.
- 10Kalıcı Not, Atomik Not ve Katmanlı ÖzetlemeKalıcı not hiçbir zaman tam bitmez; her kullandığında ve yeni bir kanıt bulduğunda biraz daha gelişir. Atomiklik yeniden kullanımın sınırını, katmanlı özetleme ise işleme emeğinin ne zaman harcanacağını belirler.
- 11Klasör mü, Etiket mi, Bağlantı mı? İçerik Haritası ve Etiket TasarımıKlasör sahipliği, etiket filtrelemeyi, bağlantı anlam ilişkisini taşır; içerik haritası ise bunları tek sayfada toplar. Üçünün yan yana karşılaştırması, hangi durumda hangisinin kullanılacağı ve klasör-etiket tartışmasında araştırmaların gösterdikleri.
- 12YAML ve Makinece Okunabilir Not KasasıYAML notu daha anlamlı yapmaz; tür, durum, tarih ve sahiplik gibi sınırlı alanları standartlaştırarak sorguların, panoların ve yapay zekâ araçlarının güvenilir veri okumasını sağlar.
- 13Arama, Geri Çağırma ve Anlamsal Aramaİyi bir geri çağırma tek bir arama kutusu değildir. Başlık, takma ad, üst veri, tam metin, bağlantı ağı ve gerektiğinde anlamsal benzerlik birlikte çalışır; anlamsal arama diğerlerinin yerini tutmaz.
- 14Geri Bağlantı, Yetim Not ve Ağ SağlığıGeri bağlantılar, yetim notlar ve grafik görünümü içerik üretme araçlarından çok teşhis araçlarıdır. Bu araçlar, önemli bir notun bağlamından kopup kopmadığını görmeye yarar.
- 15Bilgi Sağlığı, Borcu ve ArşivlemeBilgi borcu; bugün ertelenen sınıflandırma, bağlantı, güncelleme ve kararların ileride geri bulma maliyeti olarak geri dönmesidir. Sağlıklı bir not kasası aktif-pasif ayrımını, arşivlemeyi ve silmeyi doğal bir bakım işi olarak görür.
- 16Giriş Sayfası ve Kişisel İşletim SistemiGiriş sayfası, bir sonraki işe karar vermeni kolaylaştırmalı. Bilgi, proje, odak, takip ve gözden geçirme aynı döngüye bağlandığında ikinci beyin kişisel bir işletim sistemine dönüşür.
- 17İkinci Beynin (PKM) AnayasasıBirkaç sabit kural, onlarca klasör ve eklentiden daha değerlidir. Sistem büyürken birbiriyle çelişen tasarım kararlarını önleyen on iki maddelik kısa bir anayasa.
- 18Yapay Zekâ Özetlerinde Güvenlik ve İnsan DenetimiYapay zekâ düşük riskli gözlem, taslak ve öneri işlerini üstlenebilir; ama kaynağın inceliklerini kaybettiren özetler ve önemli otomatik işlemler, insan doğrulaması olmadan asıl kayda dönüşmemelidir.
- 19Bağlam Mühendisliği, Yapay Zekâya Hazır Kasa ve Köken BilgisiYapay zekâya hazır bir not kasası; insan için okunabilirliğin yanında makine için öngörülebilir asıl kayıtlar, sınırlı bir şema ve kaynak izi sunar. Bağlam mühendisliği, bir iş için en doğru, en güncel ve en yetkili notları seçmektir.
- 2030 Günde Çalışan Bir İkinci Beyin (PKM): İlk Haftadan Sonrasıİkinci beyin ilk gün bitirilecek bir mimari proje değildir. Dört haftada küçük ama çalışan döngüler kurup gerçek kullanımla genişletmek, baştan kusursuz bir sistem tasarlamaktan daha güvenilirdir.