Context Engineering, [[Agent Ready Vault ve Provenance]]

Context engineering: daha fazla context değil daha doğru context

Bir modele bütün vault'u vermek bağlam kalitesini garanti etmez. Kaynak model context engineering'i beş karar üzerinden tanımlar:

1. Intent: Model hangi işi yapacak?
2. [[ 13 - Arama, Geri Çağırma ve Semantik Retrieval|Retrieval ]] scope: Hangi klasör, tür, proje veya dönem aranmalı?
3. Authority: Hangi kaynaklar kanonik veya daha yetkili?
4. Recency: Güncellik ne kadar önemli?
5. Compression: Ne kadar ayrıntı gerçekten gerekli?

Bu beş karar yapılmadan retrieval yalnız “benzer metin bulma” olur.

Agent-ready vault ne demektir?

Vault'u veritabanına çevirmek gerekmez. Kaynak paket daha hafif bir sözleşme öneriyor:

• Schema: Sınırlı ve tutarlı metadata.
• Canonical files: Gerçeğin açık sahipleri.
• Stable paths: Rastgele ve sürekli değişen konumların azaltılması.
• Status fields: Aktif, [[inbox]], archived gibi yaşam durumu.
• Decision logs: Kritik gerekçe ve değişikliklerin izlenebilir olması.

Agent “aktif projeleri bul” dediğinde klasör adı tahmin etmek yerine type: [[ 07 - Proje ve Area Operasyon Yüzeyleri|project ]], status: active ve proje overview dosyalarından ilerleyebiliyorsa vault daha öngörülebilirdir.

Provenance neden ayrı bir katman?

AI ile üretilmiş içerik arttıkça bir cümlenin nereden geldiğini bilmek daha önemli hale gelir. Kaynak model provenance için şu alanları önerir:

• Source: Orijinal kaynak veya not.
• Generated_at: Türetilmiş içeriğin üretim zamanı.
• Transform type: Özet, yeniden yazım, çıkarım, çeviri vb.
• Confidence / uncertainty: Belirsizlik işareti.
• Human verified: İnsan tarafından doğrulanıp doğrulanmadığı.

Bunların hepsini her nota property olarak koymak şart değildir; fakat kritik AI çıktılarında kaynağın ve dönüşümün görünür olması gerekir.

Authority check

AI retrieval sonunda “en benzer” notun değil “bu görev için en yetkili” notun seçilmesi gerekir. Örnek:

• Proje current state için proje overview, eski toplantı özetinden daha yetkili olabilir.
• Bir karar için Decision note, AI'nın haftalık özetinden daha yetkilidir.
• Bir kaynak iddiası için orijinal kaynak notu, kişisel evergreen çıkarımdan farklı otorite taşır.

Authority bilgisi dosya türü, status, güncellik ve açık kanonik bağlantılarla ifade edilebilir.

Stable path ile link bağımlılığını abartma

Stabil yollar agent için yardımcı olabilir; fakat semantik anlamı yalnız path'e gömmek zayıftır. Dosya taşındığında sistem bozulmamalı. Metadata, link ve kanonik adlandırma birlikte çalışmalıdır.

Agent'a işlem sınırı koy

Makinece okunabilirlik otomatik olarak geniş yazma yetkisi anlamına gelmez. Agent hangi klasörleri okuyabilir, hangilerinde taslak oluşturabilir, hangi işlemlerde insan onayı gerekir açık olmalıdır. Bu sınırlar [[AI Özetlerinde Güvenlik ve İnsan Denetimi]] içindeki Observe → Draft → Recommend → Approve → Act modeline bağlanır.

Context paketi için örnek sıra

Bir proje hakkında AI'dan durum özeti isteniyorsa:

1. type: project, status: active ile doğru overview'ı bul.
2. İlgili Decision notlarını çek.
3. Son dönem meeting/daily bağlamını tarih filtresiyle ekle.
4. Archive ve eski sürümleri dışarıda bırak.
5. Kaynakları etiketleyerek özetle.
6. Belirsiz noktaları ayrı göster.

Bu, “bütün vault'u oku” yaklaşımından daha küçük ama daha güvenilir context üretir.

Bilgi ağı

• [[YAML ve Makinece Okunabilir Vault]] — schema ve status katmanı.
• [[Arama, Geri Çağırma ve Semantik Retrieval]] — retrieval sıralaması.
• [[AI Özetlerinde Güvenlik ve İnsan Denetimi]] — agent işlem sınırları.
• [[AI Özetlerinde Güvenlik ve İnsan Denetimi]] — AI'nın sistem içindeki genel rolü.