Gerçekten Gerekli Obsidian Eklentileri: Bases mi, [[Dataview mi]]?

Tek kural: sürtünme yoksa eklenti yok

Obsidian'da binlerce topluluk eklentisi var. Her biri ayrı bir bakım yükü, ayrı bir güncelleme riski ve ayrı bir güvenlik kararıdır. Topluluk eklentileri Obsidian'ın erişim düzeyini devralır; dosyalarına erişebilir, internete bağlanabilir, başka program kurabilir. Obsidian bu yüzden varsayılan olarak **kısıtlı modda** (Restricted mode) açılır ve topluluk eklentilerini çalıştırmaz (Obsidian, 2026c).

Eklenti kurmadan önce kendine üç soru sor:

1. **Hangi sorunu yaşadım?** “Güzel görünüyor” bir sorun değildir. “Okuma listemi bir tabloda göremiyorum” bir sorundur.
2. **Çekirdek bunu yapıyor mu?** Aşağıdaki tabloya bak.
3. **Eklenti bir gün çalışmazsa notlarım okunur kalır mı?** Notun içine eklentiye özel sözdizimi gömen eklentiler, eklenti bırakıldığında okunamaz kod bloklarına dönüşür.

Yeni araç ve eklenti heyecanının neden sistemi büyütüp kullanımı azalttığını [[dağınık zihinler için PKM]] yazısında ayrıca ele aldık.

Çekirdek eklentiler neyi zaten çözüyor?

Bunların hepsi Obsidian'la birlikte gelir; **Ayarlar → Çekirdek eklentiler** altından açılıp kapanır (Obsidian, 2026b).

Bases mi, Dataview mi?

İki eklenti de notlarını bir veritabanı gibi sorgulamanı sağlar; ama farklı yaklaşırlar.

**Bases** Obsidian'ın çekirdek eklentisidir. Notların özelliklerini (properties) tablo, kart, liste, pano (kanban) ya da harita olarak gösterir; tablo hücresine tıklayıp özelliği doğrudan düzenleyebilirsin. Görünümler arayüzden kurulur ve bir `.base` dosyasına kaydedilir (Obsidian, 2026a).

**Dataview** bir topluluk eklentisidir. Kendine özgü bir sorgu dili ve JavaScript arayüzü sunar; sonuçlar salt okunurdur (Brenan, 2025).

**Karar:** Yeni başlıyorsan Bases. Okuma listesi, proje listesi, kitap arşivi, ders takibi gibi “notlarımı bir tabloda göreyim” ihtiyaçlarının neredeyse tamamı Bases ile çözülür. Dataview'u şu durumlarda kur:

• Günlük notlara dağılmış **açık görevleri** tek listede toplamak istiyorsan (bunun için Tasks eklentisi de bir seçenek).
• Notun içinde `alan:: değer` biçiminde **satır içi alanlar** kullanıyorsan.
• Hesaplama için **JavaScript** yazman gerekiyorsa.
• Yıllardır kullandığın Dataview sorguların varsa. Çalışan sistemi bozmak için bir neden yok.

Bases ile ilk görünüm: okuma listesi

Kaynak notlarının başında şu özellikler olduğunu varsay:

---
tur: kaynak
yazar: Sönke Ahrens
durum: okunuyor
---

Komut paletinden **Bases: Create new base** komutunu çalıştır, sonra filtre olarak `tur` özelliğinin `kaynak` olmasını seç. Arayüzün arka planda oluşturduğu dosya aşağı yukarı şöyledir (Obsidian, 2026a):

filters:
  and:
    - 'tur == "kaynak"'
views:
  - type: table
    name: Okuma listesi
    groupBy:
      property: note.durum
      direction: ASC
    order:
      - file.name
      - note.yazar
      - note.durum

Tabloda bir kitabın `durum` hücresini “okundu” yaptığında, değişiklik doğrudan o notun özelliklerine yazılır. Veri notta kalır; Bases yalnızca bir görünümdür. Bu, özellik alanlarını az ve tutarlı tutmanın neden önemli olduğunu da gösterir: [[makinece okunabilir not kasası]].

İhtiyaca göre topluluk eklentileri

Aşağıdaki liste bir kurulum listesi değil, bir **başvuru tablosudur**. Sorunu yaşadığında bak.

Senkronizasyon eklentilerinin ayrıntısı: [[Obsidian'ı ücretsiz senkronize etmek]]. Zotero kurulumu: [[Obsidian'da tez kasası]].

Eklenti bakımı için üç alışkanlık

• **Eklenti notu.** Kasada `Eklentiler` adlı tek bir not tut: hangi eklentiyi, hangi sorun için, hangi tarihte kurduğunu yaz. Altı ay sonra neden kurduğunu hatırlamadığın eklentiyi kaldır.
• **Beşi geçme.** İlk yıl beşten fazla topluluk eklentisine ihtiyaç duyuyorsan sistemin kendisini gözden geçir.
• **Güncellemeden önce yedek.** Büyük eklenti güncellemeleri nadiren de olsa notları etkileyebilir. Git ya da sürümlü bir yedek bu riski sıfırlar.

Karar

• Tablo ve görünüm için **Bases**; görev sorgusu ve JavaScript için **Dataview** ya da **Tasks**.
• Her topluluk eklentisi yaşanmış bir sorunun cevabı olsun.
• Eklenti yokken de notların okunur kalsın.

Kasanın bir sonraki güçlendirmesi eklenti değil, bir yapay zekâ ajanı olabilir: [[Obsidian ve Claude Code ile yapay zekâlı ikinci beyin]].