Dosya Adı ve Tek [[Kaynak Doğrusu]]

Dosya adı retrieval aracıdır

Dosya adının görevi estetik değildir. Gelecekteki sana, içeriği açmadan ne bulacağını söylemeli ve link verirken belirsizliği azaltmalıdır. “Notlar”, “Fikirler”, “Yeni belge”, “Araştırma 2” gibi adlar bugünkü bağlamı kullanır; gelecekteki bağlamı taşımaz.

İyi isimlendirme için kaynak yazılardan çıkan temel kurallar:

• Konu veya entity açık olsun.
• Mümkünse notun iddiası veya işlevi isimden anlaşılsın.
• Tarih yalnız gerçekten zaman kimliği gerekiyorsa kullanılsın.
• Aynı isimde farklı şeyler varsa ayırt edici bağlam ekle.
• Alternatif arama kelimeleri için alias kullan; dosya adını bütün eşanlamlılarla şişirme.

Örneğin “[[Review]]” yerine “Haftalık Review Sistemin Kalp Atışıdır” gibi bir başlık, hem aramada hem wikilink seçiminde daha fazla sinyal taşır.

Tek kaynak doğrusu neden gerekli?

Aynı gerçek beş ayrı dosyada kopyalanırsa ilk başta kolaylık sağlar, sonra senkronizasyon borcu üretir. Bir fiyat, karar, proje durumu veya süreç kuralı değiştiğinde hangi kopyanın güncel olduğu belirsizleşir.

Kural:

Gerçeği bir yerde tut; diğer yerlerde linkle veya referans ver.

Bu, özellikle şu içeriklerde kritiktir:

• Fiyat ve hizmet tanımı.
• Proje current state.
• Karar ve gerekçesi.
• Süreç/SOP kuralı.
• Kişi veya müşteri için temel kayıt.
• AI'nın kullanacağı aktif durum alanları.

Kanonik notun yeri konuya göre değil sahipliğe göre belirlenir. Bir projenin current state'i Resource notunda değil proje overview'ında yaşamalıdır. Bir kararın nedeni toplantı notunda kaybolmak yerine ayrı [[karar kaydı]]nda yaşayabilir; toplantı notu ona link verir.

Kopya yerine referans

Kopyalama kısa vadede hızlıdır; referans uzun vadede güvenilirdir. Bir bilgiyi ikinci yerde tekrar yazmak yerine şu biçimde bağlamak daha sağlıklıdır:

• “Güncel fiyatlar için Hizmetler ve Fiyatlar kanonik kaynaktır.”
• “Bu tercih 2026-09-26 - X Kararı içinde alınmıştır.”
• “Projenin güncel durumu Proje X Overview üzerinde tutulur.”

Böylece farklı notlar bağlam sağlayabilir ama gerçeğin sahibi tek kalır.

Değişiklik izi ve review

Tek kaynak doğrusu “bir kere yaz, sonsuza kadar doğru” demek değildir. Kanonik kayıtların da güncel tutulması gerekir. Bunun için en azından updated, status ve gerektiğinde karar izi kullanılabilir.

Review sırasında sor:

• Bu dosya hâlâ gerçeğin sahibi mi?
• Aynı bilginin başka kopyaları oluşmuş mu?
• Link veren notlar kanonik kaynağa mı gidiyor?
• Dosya adı hâlâ içeriği doğru tanımlıyor mu?

Retrieval ile naming arasındaki bağ

Bir bilgiye geri dönüş tasarımında beş sinyal birlikte çalışır: tanınabilir başlık, alias, metadata, bağlamsal link ve arama. Bunlardan ilki zayıfsa diğer katmanlara daha fazla yük biner. Bu yüzden iyi naming yalnız düzen meselesi değil [[retrieval]] performansıdır.

Kaçınılacak desenler

• Aynı dosyanın final, final2, son, gerçek-son sürümleri.
• Tarihi gerekmeyen her dosyanın başına tarih koymak.
• Dosya adını klasör yolunun bütün bağlamını tekrar edecek kadar uzatmak.
• Bir kararın sonucunu farklı proje notlarında yeniden yazmak.
• AI tarafından üretilmiş özetleri orijinalin yerine geçirip kaynağı görünmez yapmak.

Bilgi ağı

• [[Kişisel Bilgi Mimarisi ve PARA]] — kanonik sahibin nerede olacağını belirler.
• [[Kaynak, Kitap ve Araştırma Akışı]] — kaynak ile kişisel çıkarımı ayırır.
• [[Arama, Geri Çağırma ve Semantik Retrieval]] — adlandırmanın retrieval içindeki rolü.
• [[Context Engineering, Agent Ready Vault ve Provenance]] — AI'ya hangi kaynağın yetkili olduğunu gösterir.