Obsidian Nedir? Eklentisiz [[Başlangıç Rehberi]]

Obsidian'ı farklı kılan tek şey

Çoğu not uygulaması notlarını kendi veritabanında ya da bulutunda tutar. Obsidian ise notlarını bilgisayarındaki sıradan bir klasöre, sıradan metin dosyaları olarak yazar (Obsidian, 2026a). Bu klasöre **kasa** (vault) denir.

Bunun üç pratik sonucu var:

• **Notlar senindir.** Obsidian yarın kapansa bile dosyalar her metin düzenleyicide açılır.
• **Çevrimdışı çalışır.** İnternet yokken de yazarsın; senkronizasyon ayrı bir karardır.
• **Başka araçlar da okuyabilir.** Yedekleme programları, arama araçları ve yapay zekâ ajanları aynı klasörle çalışabilir. Markdown'un neden kalıcı bir format olduğunu [format rehberinde](…) anlattık.

Obsidian kişisel kullanımda ücretsizdir. İş yerinde kullanım için de lisans zorunlu değildir; ticari lisans, şirketlerin isteğe bağlı desteğidir (Obsidian, 2026d). Ücretli olan iki ek hizmet var: Sync (senkronizasyon) ve Publish (yayınlama). İkisi de başlangıç için gerekmez.

1. adım: Kasayı aç (5 dakika)

Obsidian'ı obsidian.md adresinden indir ve kur. Açılışta **Create new vault** seçeneğini seç, kasaya bir ad ver ve konum seç (Obsidian, 2026b).

İki karar önemli:

• **Konum.** Başlangıçta Belgeler klasörü yeterli. Kasayı sonra telefona taşımak istersen konumu senkronizasyon yöntemine göre seçmen gerekir; bu dizinin [[ücretsiz senkronizasyon]] bölümünü kasayı büyütmeden önce oku.
• **Ad.** Kasa adında Türkçe karakter kullanabilirsin; ama kasayı bir senkronizasyon aracına ya da başka bir sisteme taşıyacaksan sade bir ad (ör. `Notlar`) daha az sorun çıkarır. Ayrıntısı: [[Türkçe karakterler ve dijital notlar]].

Tek bir kasa aç. Konuya göre ayrı kasalar (iş, okul, kişisel) açmak, kasalar arası bağlantı kurulamadığı için ilk aylarda daha çok sorun çıkarır.

2. adım: İlk notlar ve bağlantılar (15 dakika)

Yeni not açmak için `Ctrl+N` (macOS'ta `Cmd+N`) kullan. Notun başlığı dosya adı olur.

Obsidian'ın çekirdeği bağlantıdır. Bir notun içinde çift köşeli parantez açıp başka bir notun adını yazdığında iki not birbirine bağlanır:

Bugün [[Zaman yönetimi]] üzerine bir video izledim.
Asıl fikir [[Pomodoro tekniği]] ile benzer.

Henüz var olmayan bir nota bağlantı verebilirsin; tıkladığında not oluşturulur. Bağlantı verilen notun altında **geri bağlantılar** (backlinks) görünür: hangi notların ona işaret ettiğini gösterir. Bağlantı, klasör ve etiket arasındaki iş bölümünü [[içerik haritası, bağlantı ve etiket tasarımı]] yazısında ayrıntılı anlattık.

3. adım: Dört klasör, fazlası değil (5 dakika)

Klasör yapısını baştan tasarlamaya çalışma. Şunlar yeter:

0 Gelen/        ← hızlı yakalanan, henüz işlenmemiş notlar
Günlük/         ← günlük notlar
Şablonlar/      ← not şablonları
Notlar/         ← geri kalan her şey

Yapı, notlar biriktikçe ve gerçek ihtiyaçlar ortaya çıktıkça büyür. Proje ağırlıklı çalışıyorsan dördüncü klasör yerine [[PARA düzenini]] kurabilirsin; ama ilk hafta bu kararı ertelemek sorun değil.

4. adım: Günlük not ve şablon (10 dakika)

İkisi de çekirdek eklentidir; **Ayarlar → Çekirdek eklentiler** (Core plugins) altında açılır (Obsidian, 2026c).

**Şablonlar:** Ayarlarda şablon klasörünü `Şablonlar` olarak seç. Sonra bu klasörde `Günlük` adında bir not aç:

---
tur: gunluk
---
## Bugün odak
- 

## Notlar


## Yarına kalan
- 

**Günlük notlar:** Ayarlarda yeni dosya konumunu `Günlük`, şablon dosyasını `Şablonlar/Günlük` olarak seç. Tarih biçimi için `YYYY-MM-DD` kullan; dosyalar tarih sırasıyla dizilir. Artık sol kenar çubuğundaki takvim simgesi o günün notunu açar.

Günlük not bir günlük tutma zorunluluğu değildir; günün geçici çalışma yüzeyidir. Nasıl kullanılacağı: [[günlük notlarla zaman bağlamı]].

5. adım: Özellikler (properties) ile küçük bir yapı

Notun en üstüne üç tire arasında yazılan alanlara **özellik** (property) denir. Obsidian bunları düzenlenebilir bir tablo olarak gösterir (Obsidian, 2026c). Başlangıçta iki alan yeterli:

---
tur: kaynak
durum: okunacak
---

Bu alanlar ileride aramayı, filtrelemeyi ve [[Bases]] ile tablo görünümleri kurmayı mümkün kılar. Onlarca alan tanımlamak yerine, iki ay boyunca gerçekten filtrelediğin alanları ekle. Mantığı: [[makinece okunabilir not kasası]].

Eklentiler: neden ilk hafta bekle?

Obsidian'ın binlerce topluluk eklentisi var ve başlangıç videolarının çoğu bir eklenti listesiyle açılıyor. İlk hafta beklemenin iki nedeni var:

1. **Hangi sorunu çözdüğünü bilmiyorsun.** Eklenti, yaşanmış bir sürtünmeye cevap olduğunda işe yarar.
2. **Güvenlik.** Topluluk eklentileri Obsidian'ın erişim düzeyini devralır: dosyalarına erişebilir, internete bağlanabilir. Obsidian bu yüzden varsayılan olarak **kısıtlı modda** açılır (Obsidian, 2026e).

Hangi eklentinin gerçekten gerekli olduğu dizinin ayrı bölümünde: [[gerçekten gerekli Obsidian eklentileri]].

İlk hafta için beş kısayol

Kurulum bitti mi?

Bu rehberin sonunda elinde şunlar olmalı:

• Tek bir kasa ve dört klasör
• Birbirine bağlı ilk birkaç not
• Şablonlu günlük not
• İki özellik alanı
• Sıfır topluluk eklentisi

Sonraki adım, kasayı telefona taşımak: [[Obsidian'ı ücretsiz senkronize etmek]].