Evergreen, [[Atomik Not ve Progressive Summarization]]

Evergreen: “tamamlandı” değil “yaşıyor”

Evergreen notun değeri kusursuz yazılmış olmasından değil, tekrar karşılaşılan deneyim ve kanıtlarla güncellenebilmesinden gelir. Dijital bahçe yaklaşımında bir fikir seed → growing → evergreen → budama yaşam döngüsünden geçebilir.

Bu, her ham fikrin ayrı dosya olması gerektiği anlamına gelmez. Kalıcı not üretmek için yeterli bir tekrar kullanım nedeni olmalıdır.

Atomik ne demektir?

Atomik not “her cümleyi dosyaya böl” kuralı değildir. Bir not şu özelliklere sahipse yeterince atomik sayılabilir:

• Tek ana iddia veya düşünce etrafında durur.
• Tek başına anlaşılması için yeterli bağlama sahiptir.
• Kaynağı veya oluşum bağlamı izlenebilir.
• Başka notlardan bağımsız olarak linklenebilir.
• Farklı projelerde yeniden kullanılabilir.

Aşırı bölme, düşünceyi güçlendirmek yerine navigasyon ve bakım maliyeti üretir. Bir fikir yalnız yanındaki üç notla birlikte anlamlıysa belki de tek bir daha büyük not daha doğrudur.

Progressive summarization neyi çözer?

Bütün notları ilk anda temizlemek ve özetlemek pahalıdır. Progressive yaklaşım, işleme maliyetini gerçek kullanıma göre dağıtır:

1. Ham yakalama. Kaynağı veya fikri kaybetme.
2. Seçili vurgular. Tekrar geldiğinde önemli parçaları belirle.
3. Kısa özet. Notun ana fikrini daralt.
4. Kendi cümlelerin. Kaynaktan bağımsız düşünce üret.
5. Evergreen dönüşüm. Yeterince tekrar kullanılıyorsa kanonik düşünce düğümüne yükselt.

Bu model, kaynak notlarının gereksiz yere baştan ağır işlenmesini engeller.

Bir not ne zaman evergreen olmalı?

Şu sorulara bak:

• Bu düşünceyi son haftalarda birden fazla kez kullandım mı?
• Bir projeden bağımsız değeri var mı?
• Başka notlarla gerçek anlam ilişkileri kuruyor mu?
• Kendi cümlelerimle ifade edebiliyor muyum?
• Kaynak ile kişisel çıkarım ayrımı net mi?

Evetse notu evergreen hale getirmek mantıklı olabilir.

Maturity metadata yardımcı olabilir, amaç değildir

İstersen maturity: seed | growing | evergreen gibi bir alan kullanabilirsin. Fakat bu alan yalnız gerçekten sorgulanıyor veya [[review]] davranışını değiştiriyorsa değerlidir. Her nota sırf sistem profesyonel görünsün diye property eklemek kaynak paketin eleştirdiği aşırı sınıflandırmaya geri döner.

Budama da üretimin parçasıdır

Evergreen “sonsuz yaşar” demek değildir. Bir fikir artık yanlışsa, başka bir kanonik not tarafından kapsanıyorsa veya kullanım bağlamı kalmadıysa birleştirilebilir, arşivlenebilir veya silinebilir. Dijital bahçe metaforunun önemli kısmı yalnız büyütmek değil budamaktır.

İyi evergreen notun yapısı

Tek bir zorunlu şablon yok. Ama şu parçalar sık sık işe yarar:

• Net başlık/iddaa.
• Kısa ana fikir.
• Gerekçe veya açıklama.
• Sınırlar / ne zaman geçerli değil.
• Uygulama veya örnek.
• Kaynak/provenance.
• Bağlamsal wikilinkler.

Bu yapı, her notu 1.300 kelimelik aynı makaleye dönüştürmek için değil; düşüncenin ihtiyaç duyduğu kadar bağlam sağlamak içindir.

Bilgi ağı

• [[Kaynak, Kitap ve Araştırma Akışı]] — evergreen fikrin beslendiği kaynak katmanı.
• [[Evergreen, Atomik Not ve Progressive Summarization]] — bu notun kendisi kanonik merkezdir.
• [[MOC, Wikilink ve Etiket Tasarımı]] — evergreen notların ağ içinde anlam kazanması.
• [[Bilgi Sağlığı, Borcu ve Arşivleme]] — eski veya tekrarlı düşüncelerin budanması.