Obsidian'da Tez Kasası: Zotero, [[YÖK Tez ve DergiPark ile Kurulum]]

Mimari: dört katman, iki program

Yöntemin neden bu katmanlara ayrıldığı ve kalıcı notun nasıl yazıldığı: [[üç not türü]] ve [[tez yazarken Zettelkasten]]. Bu yazı yalnızca kurulumu anlatır.

1. adım: Zotero ve Better BibTeX (20 dakika)

1. Zotero'yu (zotero.org) ve tarayıcı eklentisi **Zotero Connector**'ı kur.
2. Zotero için **Better BibTeX** eklentisini kur (Heyns, t.y.). Better BibTeX her kaynağa `ahrens2017` gibi kalıcı bir atıf anahtarı verir.
3. Better BibTeX ayarlarında anahtar biçimini sade tut. Türkçe yazar adlarında `ş`, `ğ`, `ı` gibi harflerin anahtara nasıl yansıdığını ilk birkaç kaynakta kontrol et; anahtarın ASCII olması, dosya adlarında ve Pandoc'ta sorun çıkarmaz.
4. Tez koleksiyonunu **sağ tık → Export Collection → Better BibLaTeX** (ya da Better BibTeX) ile dışa aktar ve **Keep updated** seçeneğini işaretle. Dosyayı kasanın içine `Tez/tez.bib` olarak kaydet. Zotero'ya eklediğin her kaynak bu dosyaya otomatik yazılır.

**Türkçe kaynaklar:** Zotero Connector, DergiPark makale sayfalarından künyeyi genellikle doğru alır. YÖK Tez Merkezi'nden gelen tezlerde künye eksik kalabilir; türü “Thesis” olarak seç, üniversite ve tez türünü (yüksek lisans, doktora) elle ekle. Tam metni erişime kapalı tezler için Zotero'da `erişim-kısıtlı` etiketi, danışmanınla konuşulacak kaynakları ayırmayı kolaylaştırır.

2. adım: Zotero Integration eklentisi (15 dakika)

Obsidian'da **Zotero Integration** topluluk eklentisini kur. Eklenti Zotero'nun açık olmasını ve Better BibTeX'in kurulu olmasını gerektirir (mgmeyers, 2026). Eklenti ayarlarında bir **import format** (içe aktarma biçimi) oluştur:

• **Output path:** `Kaynaklar/@{{citekey}}.md`
• **Template:** aşağıdaki şablonu `Şablonlar/Kaynak-Zotero.md` olarak kaydedip göster.

---
tur: kaynak
atif: "@{{citekey}}"
durum: okunuyor
---
# {{title}}

{{bibliography}}

## Ana iddia (kendi cümlemle)


## Yöntem ve örneklem


## PDF vurguları
{% for annotation in annotations %}
- s. {{annotation.page}}: {{annotation.annotatedText}}
{% endfor %}

## Bağlantılar

Artık Zotero'da bir PDF'i okuyup vurguladıktan sonra, Obsidian'da komut paletinden bu içe aktarma biçimini çalıştırıp kaynağı seçtiğinde vurgular sayfa numaralarıyla nota gelir. Şablon dili Nunjucks'tır; bir kaynağın hangi alanlarının (yazarlar, yıl, dergi) kullanılabildiğini eklentinin **Data Explorer** komutuyla görebilir, şablona `yazar` ve `yil` gibi özellikleri buna göre ekleyebilirsin (mgmeyers, 2026).

3. adım: Kasanın klasörleri

Tez/
  00 Harita.md            ← tezin bölüm haritası
  Bölüm 1 Giriş.md
  Bölüm 2 Literatür.md
  tez.bib                 ← Better BibTeX'in güncel tuttuğu dosya
  enstitu-sablon.docx     ← enstitünün Word şablonu
Kaynaklar/                ← @atifanahtari.md notları
Notlar/                   ← kalıcı notlar (iddia başlıklı)
Danışman/                 ← görüşme notları
Enstitü/                  ← yazım kılavuzu, formlar, takvim

**Danışman görüşmeleri** için her görüşmeye tarihli bir not aç ve üç başlık kullan: *Konuşulanlar*, *Alınan kararlar*, *Benim yapacaklarım*. Altı ay sonra “Bu bölümü neden böyle kurmuştuk?” sorusunun cevabı buradadır. Mantığı: [[karar ve toplantı hafızası]].

**Enstitü klasörü** için enstitünün tez yazım kılavuzunu PDF olarak buraya koy ve bir not aç: sayfa kenar boşlukları, atıf stili (APA 7 yaygın ama enstitüye göre değişir), özet ve anahtar kelime sınırları, teslim takvimi. Bu bilgileri her seferinde PDF'te aramak yerine tek notta toplamak, teslim haftasında saat kazandırır.

4. adım: Literatür takibi için bir Bases tablosu

Kaynak notlarının özellikleri (`tur`, `durum` ve şablona eklediğin `yil`) sayesinde bir **Bases** görünümüyle literatürünü tek tabloda görebilirsin: hangi kaynaklar okunuyor, hangilerinin kaynak notu yazılmadı, hangi yıllar yoğun. Kurulumu: [[Bases mi, Dataview mi?]]

Literatür değerlendirmesi bölümü için faydalı iki ek özellik:

• `kaynak_turu: tez | makale | kitap` ile YÖK Tez ve DergiPark kaynaklarını ayırmak
• `dil: tr | en` ile Türkçe ve uluslararası literatürün dengesini görmek

5. adım: Yazım ve Pandoc ile Word çıktısı

Bölümleri Obsidian'da Markdown olarak yaz. Atıflar Pandoc sözdizimiyle yazılır (MacFarlane, t.y.):

Öz düzenleme, erişimden daha belirleyicidir [@yilmaz2021, 14].
Ahrens [-@ahrens2017] yazmayı okumanın içine yerleştirir.

Virgülden sonra yazılan sayı varsayılan olarak sayfa numarası kabul edilir. Taslak bittiğinde Pandoc'u (pandoc.org) kurup kasa klasöründe şu komutu çalıştır:

pandoc "Tez/Bölüm 2 Literatür.md" \
  --citeproc \
  --bibliography=Tez/tez.bib \
  --csl=apa.csl \
  --metadata lang=tr-TR \
  --reference-doc=Tez/enstitu-sablon.docx \
  -o bolum2.docx

• `--csl`: atıf stili dosyası. APA ve diğer stiller Citation Style Language deposunda ücretsiz bulunur.
• `--metadata lang=tr-TR`: “ve”, “s.” gibi kaynakça ifadelerinin Türkçe yazılmasını sağlar.
• `--reference-doc`: Word çıktısının yazı tipi, başlık ve paragraf biçimlerini enstitü şablonundan alır.

Çıktı, enstitü biçim kontrolü için yine de elle gözden geçirilmelidir: kapak, onay sayfası, içindekiler ve sayfa numaralandırması genellikle Word'de son adımda yapılır. Pandoc bu işin yüzde doksanını otomatikleştirir; son yüzde onu değil.

Yedek: tez kaybı gerçek bir risk

• Kasa, `tez.bib` ve Zotero verisi en az **iki yerde**: bilgisayar + bulut ya da harici disk.
• Kasayı Git ile kayıt altına alırsan her bölümün her sürümüne dönebilirsin: [[senkronizasyon ve Git]].
• Zotero'nun kendi senkronizasyonu künyeleri eşitler; PDF'ler için depolama kotası sınırlıdır, PDF klasörünü ayrıca yedekle.

Kurulum bitti mi?

• Zotero'da tez koleksiyonu ve otomatik güncellenen `tez.bib`
• Zotero Integration ile en az bir kaynağın vurgularıyla kasaya gelmesi
• Danışman ve Enstitü klasörleri
• Bir bölümün Pandoc ile Word'e çevrilmiş deneme çıktısı

Deneme çıktısını tezin ilk ayında al, son haftasında değil. Notlardan metne geçişin yazım tarafı: [[notlardan yazıya]].