Obsidian Notlarından Anki Flashcard: Aralıklı Tekrar Köprüsü

İki iş, iki araç

Aralıklı tekrar ve hatırlama pratiği, öğrenme araştırmalarının en sağlam iki bulgusudur (Cepeda ve ark., 2006; Roediger ve Karpicke, 2006). Neden işe yaradıkları bu dizinin [[unutma eğrisi]] ve [[hatırlama pratiği]] yazılarında. Bu yazı yalnızca uygulamayı anlatır: hangi düğme, hangi sözdizimi, hangi ritim.

Aynı işi ikisine birden yüklemek, iki yarım sistem demektir: Anki'de uzun not tutmaya çalışmak da, Obsidian'da yüzlerce soruyu elle takvime bağlamak da sürdürülemez.

Anki mi, Obsidian içinde kart mı?

Obsidian'ın içinde de kart çalışabilirsin: **Spaced Repetition** topluluk eklentisi `#flashcards` etiketli notlardaki `soru::cevap` satırlarını kart sayar ve tekrarı Obsidian'ın içinde gösterir (st3v3nmw, 2026). Hangisini seçeceğin kart sayısına ve tekrarı nerede yapacağına bağlı.

Bu yazının geri kalanı Anki yolunu anlatıyor; çünkü sınav ezberi gibi yoğun işlerde Anki'nin mobil uygulaması ve deste istatistikleri belirleyici oluyor.

Kurulum (yaklaşık 30 dakika, masaüstünde)

Eklenti kartları masaüstü Anki'ye gönderir; Anki de AnkiWeb üzerinden telefonla eşitler. Bu yüzden kurulum bilgisayarda yapılır.

1. **Anki'yi kur** (apps.ankiweb.net) ve ücretsiz bir **AnkiWeb** hesabı aç. Telefonda Android için AnkiDroid ücretsiz; iOS'ta resmî uygulama AnkiMobile ücretli.
2. Anki'de **Araçlar → Eklentiler → Eklenti Al** yolunu izle ve **AnkiConnect** eklentisinin kodunu gir: `2055492159`. Anki'yi yeniden başlat (FooSoft, t.y.).
3. Obsidian'da **Ayarlar → Topluluk eklentileri → Göz at** bölümünden **Obsidian_to_Anki** eklentisini kur ve etkinleştir.
4. Anki'de **Araçlar → Eklentiler → AnkiConnect → Yapılandırma** penceresinde `webCorsOriginList` listesine Obsidian'ı ekle. Eklentinin belgelerinde verilen hâli şöyle (Pseudonium ve ObsidianToAnki katkıcıları, 2026):

{
    "apiKey": null,
    "apiLogPath": null,
    "webBindAddress": "127.0.0.1",
    "webBindPort": 8765,
    "webCorsOrigin": "http://localhost",
    "webCorsOriginList": [
        "http://localhost",
        "app://obsidian.md"
    ]
}

Kaydettikten sonra Anki'yi yeniden başlat. Anki **açıkken** Obsidian'ı aç; eklenti ilk çalışmada Anki'deki not türlerini okuyup ayarlarını oluşturur. Bundan sonra sol kenar çubuğundaki Anki simgesine her bastığında eklenti kasayı tarar ve bulduğu kartları Anki'ye gönderir.

İlk denemeyi tek kartla yap. Boş bir notun içine şunu yaz, Anki simgesine bas ve kartın varsayılan destede göründüğünü kontrol et:

START
Basic
Obsidian'dan Anki'ye ilk kart hangi eklentiyle gider?
Back: Obsidian_to_Anki (Anki tarafında AnkiConnect açıkken)
END

Gönderim başarılı olunca eklenti bloğun içine `<!--ID: 1566052191670-->` biçiminde bir satır ekler. O satır kartın Anki'deki kimliğidir; silme. Bloğu sonradan düzeltip eklentiyi yeniden çalıştırırsan Anki'deki kart da güncellenir. Kartın kaynağı her zaman Obsidian'daki not olarak kalır.

Nottan karta: yazım kuralları

Blok kart ve tek satır kart

Blok kartın ilk satırı Anki'deki not türüdür (`Basic`, `Cloze` ya da kendi tanımladığın bir tür). İlk alan önek istemez; sonraki alanlar `Back:` gibi alan adıyla başlar. Kısa kartlar için tek satırlık biçim de var:

STARTI [Basic] Mitokondrinin iç zar kıvrımlarının adı nedir? Back: Krista ENDI

Tek satırlık kartlar bir liste maddesinin içinde de durabilir; konu notunun altına birkaç tane dizmek için pratiktir.

Cloze (boşluk doldurma)

`Cloze` not türünde Anki'nin standart sözdizimi kullanılır. Bir cümlede birden fazla boşluk açabilirsin; her numara ayrı kart olur:

START
Cloze
Cumhuriyet {{c1::29 Ekim 1923}} tarihinde ilan edildi; ilk cumhurbaşkanı {{c2::Mustafa Kemal}} oldu.
END

Eklenti ayarlarında **CurlyCloze** seçeneğini açarsan `{29 Ekim 1923}` gibi tek süslü parantez de cloze sayılır. Yazımı kısaltır, ama notunda başka amaçla süslü parantez kullanıyorsan karışıklık çıkarabilir.

Deste ve etiketler

Notun herhangi bir yerine yazılan iki satır, o dosyadaki bütün kartların destesini ve etiketlerini belirler:

TARGET DECK: YKS::Tarih
FILE TAGS: yks inkilap-tarihi

Anki'de `::` alt deste demektir; `YKS::Tarih` destesi `YKS` destesinin altında görünür. Eklenti ayarlarında klasör bazında da deste atayabilirsin: `Dersler/KPSS/` klasöründeki her kart `KPSS` destesine gitsin gibi.

Bir kart, bir fikir

Kart yazmanın tek gerçek kuralı budur. Uzun bir paragrafı tek karta koyduğunda tekrar sırasında “aşağı yukarı hatırlıyorum” deyip geçersin; Anki de bunu “biliyor” diye kaydeder. Nielsen, yıllarca Anki kullandıktan sonra en çok işe yarayan alışkanlığın soruları küçük ve atomik tutmak olduğunu yazar (Nielsen, 2018).

Bu ayrım [[üç not türü]] yazısındaki zincirle aynı: kaynak notu ham malzemedir, kalıcı not senin anladığın hâlidir, kart da kalıcı notun hatırlanması gereken küçük parçasıdır. Kartı kendi notundan üret; kaynaktan doğrudan kart çıkarmak anlama adımını atlar.

Türkiye'den örnek kartlar

Aşağıdakiler kalıp örnekleri; kendi notlarından kendi cümlelerinle yazdığın kartlar her zaman daha iyi çalışır.

**YKS Tarih (cloze):**

START
Cloze
Saltanat {{c1::1 Kasım 1922}} tarihinde kaldırıldı.
END

**KPSS Vatandaşlık (soru–cevap):**

START
Basic
Anayasa'ya göre yasama yetkisi hangi maddede düzenlenir?
Back: Madde 7 — Yasama yetkisi Türk Milleti adına TBMM'nindir ve bu yetki devredilemez.
END

Madde numaralarını kart yazmadan önce resmî metinden (mevzuat.gov.tr) kontrol et; değişiklikleri takip eden kaynaklar her zaman güncel olmayabilir.

**AYT Biyoloji (tek satır):**

STARTI [Basic] Hücrede ATP'nin büyük kısmı hangi organelde üretilir? Back: Mitokondri ENDI

**YDS / YÖKDİL kelime (cümle içinde cloze):**

START
Cloze
The new policy was {{c1::implemented::uygulandı}} despite strong opposition.
END

Kelimeyi tek başına sormak yerine cümlenin içinde sormak, sınavdaki okuma parçasına daha yakındır. `::uygulandı` kısmı, kartta boşluğun yanında görünen ipucudur.

**Tıp:** Anatomi ve histolojide görsel üzerinde soru sormak için Anki'nin **Image Occlusion** özelliği kullanılır; bu kartları görsel ağırlıklı oldukları için doğrudan Anki'de oluşturmak daha kolaydır. Obsidian tarafında konu notunu ve kendi açıklamalarını tutup kartı Anki'de üretmek makul bir iş bölümüdür.

Günlük ritim

Kart, yazıldıktan sonraki haftalarda tekrar edildikçe işe yarar. Sürdürülebilir bir ritim kısa ve sabittir:

Yeni kart sayısını düşük tut. Anki'de bugün eklediğin her kart önümüzdeki haftalarda birkaç kez daha karşına çıkar; günde 50 yeni kart, iki hafta sonra sabah tekrarlarını bir saate çıkarır. Anki'nin deste ayarlarında **günlük yeni kart sınırı** ile bunu kontrol edebilirsin (Anki, t.y.).

Konu takibini (hangi ünite bitti, hangi deneme ne zaman) ayrı tutmak işini kolaylaştırır. Bunun için bir plan şablonu: [[Notion ile YKS ve KPSS çalışma planı]]. Sınav hazırlığının bütün resmi: [[sınav maratonu için bilgi sistemi]].

Sınırlar ve sık karışan noktalar

• **İki ayrı senkron var.** AnkiWeb kartlarını ve tekrar geçmişini eşitler; Obsidian Sync ya da başka bir yöntem notlarını. Kartı telefonda Anki'de düzeltirsen bu değişiklik Obsidian'daki nota geri gelmez; bir sonraki gönderimde Obsidian'daki hâl onun üzerine yazılabilir. Düzeltmeyi her zaman Obsidian'daki notta yap. Not senkronizasyonu için: [[Obsidian'da ücretsiz senkronizasyon]].
• **Ters yön zayıf.** Eklenti Obsidian'dan Anki'ye çalışır. Var olan bir Anki destesini Obsidian notlarına çevirmek ayrı ve zahmetli bir iştir; çoğu zaman gerekmez.
• **Silmek için de eklenti.** Bir kartı Anki'den kaldırmak için notta bloğu silmek yetmez. Eklentinin belgelerindeki `DELETE` satırıyla bloğu işaretleyip eklentiyi bir kez daha çalıştırırsın, ya da kartı Anki'de elle silersin.
• **Eklenti topluluk projesidir.** Obsidian ya da Anki'nin büyük bir güncellemesinden sonra bir süre çalışmayabilir. Kartlar Markdown içinde düz metin olarak durduğu için bu durumda bile kaybolmazlar.

Yapay zekâyla kart üretmek

Bir dil modeline notunu verip kart çıkarmasını istemek hız kazandırır. Ama kartı kendin yazmak, hatırlama pratiğinin ilk adımıdır; Dunlosky ve arkadaşlarının değerlendirmesinde yüksek fayda alan teknikler de öğrencinin zihnini çalıştıranlardır (Dunlosky ve ark., 2013). Model kart üretecekse her kartı oku, yanlışı ve gereksizi sil, kalanı kendi cümlene çevir. Sınırların ayrıntısı: [[yapay zekâlı ikinci beyin abartısı]] ve [[yapay zekâ özetlerinde insan denetimi]].

Kontrol listesi

• Anki masaüstünde açık, AnkiConnect kurulu ve `app://obsidian.md` izinli
• İlk test kartı Anki'de göründü, notta `ID` satırı oluştu
• Ders notlarının başında `TARGET DECK` satırı ya da klasöre atanmış bir deste var
• İlk on kart kendi cümlelerinle, her biri tek fikir
• Günlük yeni kart sınırı ayarlı, sabah tekrarı telefonda

PDF'ten çalışıyorsan kartlar genelde vurgulardan çıkar; vurgudan nota geçiş adımı için: [[Obsidian'da PDF vurgulama ve not çıkarma]].