Capture Note: Tek Bir Gelen Kutusu Not Sistemini Nasıl Basitleştirir?

Yakalama ve düzenleme aynı iş değildir

Bir fikir geldiğinde iki ayrı zihinsel işlem yapabilirsin:

1. Fikri kaydetmek.
2. Bilgi mimarisinde doğru yere koymak.

İkisini aynı anda yapmak sürtünme yaratır.

Örneğin telefonda:

"Haftalık review'da tamamlanan projelerin öğrenimlerini ayrıca çıkarmalıyım."

diye düşündün.

Sonra:

• Review klasörü mü?
• Projeler mi?
• PKM MOC mu?
• Yeni not mu?
• Var olan nota ek mi?

diye düşünmeye başladın.

Bu kararlar yüzünden yakalama alışkanlığı kırılabilir.

Capture Note ilk anda tek cevap verir:

**Buraya yaz.**

Tek dosya modeli

# Capture

- 14:10 Haftalık review'da proje öğrenimlerini çıkar.
- 14:24 https://example.com — kaynak yönetimi makalesi
- 15:03 [[PARA]] ile MOC ilişkisinin şemasını çiz.
- [ ] Hosting faturasını kontrol et.

Girdi biçimi mükemmel olmak zorunda değil.

Capture Note kalıcı arşiv değildir.

Asıl iş: boşaltmak

Tek inbox'ın dezavantajı da açıktır.

İşlemezsen tek büyük çöp kutusuna dönüşür.

Her gün veya birkaç günde bir her satır için karar ver:

• **Sil** — artık önemli değil.
• **Yap** — küçük görev.
• **Göreve taşı** — takip gerektiriyor.
• **Kaynak nota taşı** — dış bilgi.
• **Kalıcı nota dönüştür** — bağımsız düşünce.
• **Projeye bağla** — aktif işin parçası.

Bu süreç [[Yakalama ve Inbox Kuyruğu]] yazısındaki temel döngüdür.

Capture Note mu Daily Note mu?

İki geçerli model var.

Capture Note

Her ham şey tek dosyada.

Avantaj: İşlenmemiş bütün girdiyi tek yerde görürsün.

Dezavantaj: Zaman bağlamı daha zayıf olabilir.

Daily Note

Her ham şey bugünün sayfasında.

Avantaj: Ne zaman ve hangi gün bağlamında oluştuğu bellidir.

Dezavantaj: İşlenmemiş girdiler günler arasında dağılabilir.

Obsidian Forum'daki [Daily Notes + Capture Note tartışması](…) bu tercihlerin gerçek kullanıcı akışlarını gösterir.

İkisini birleştirmek de mümkün:

Capture Note yalnız işlenmemiş girdileri tutar, her satırda tarih bulunur.

Hızlı yakalamada metadata kullanma

Yakalama anında şu formu doldurmak:

type:
project:
area:
status:
topic:
source:
priority:

sistemin giriş maliyetini artırır.

Metadata işleme aşamasında eklenebilir.

Capture için çoğu zaman:

• metin,
• zaman,
• gerekiyorsa URL

yeterlidir.

Mobilde tek kural

Capture yüzeyin ana ekrandan birkaç saniyede erişilebilir olmalı.

Uygulama aç → klasör seç → yeni dosya → isim ver → şablon seç

akışı hızlı yakalama değildir.

Widget, share sheet, quick action veya tek sabit inbox kullan.

Hangi uygulamanın en güçlü olduğu değil, giriş yolunun ne kadar güvenilir olduğu önemlidir.

Capture her şeyi kaydet demek değildir

Sürtünmeyi azaltmak, filtreyi kaldırmak anlamına gelmez.

Bir URL'yi sırf "belki lazım olur" diye kaydetmeden önce:

**Bunu neden saklıyorum?**

diye bir cümle yaz.

Örnek:

https://...
Neden: AFFiNE local-first mimarisi yazısında kaynak olabilir.

Neden yazamıyorsan kaydetmemen daha iyi olabilir.

Başlangıç deneyi

Bir hafta boyunca yeni not oluşturmayı yasaklama; ama hızlı yakalamanın tek girişini belirle.

Örneğin yalnız `Capture.md`.

Her akşam beş dakika inbox'ı işle.

Bir hafta sonunda iki şeyi ölç:

1. Fikir kaybetme hissi azaldı mı?
2. Inbox temizlenebiliyor mu?

Birincisi evet, ikincisi hayırsa yakalama çözülmüş ama işleme darboğazı oluşmuştur.

İyi capture sistemi not toplamayı kolaylaştırırken, neyin sistemde **kalmayacağına** karar vermeyi de zorunlu kılar.

Capture sisteminin ilk ilkesi: tek güvenilir giriş

Yakalama sisteminde asıl maliyet yazmak değil, seçim yapmaktır.

"Bu fikir hangi uygulamaya?"

• Notes?
• Todoist?
• Obsidian?
• Kendime WhatsApp?
• Bookmark?
• E-posta?

Beş olası giriş varsa capture sırasında karar yorgunluğu oluşur.

Bu nedenle "tek inbox" kuralının değeri klasör düzeninde değil, davranış standardındadır.

**Hızlı bilgi → önce aynı giriş.**

Sonra işleme sırasında doğru sisteme gider.

Capture ile task capture ayrımı

Aklına gelen şey:

"SSL sertifikasını yenile."

Bu bilgi notu değildir; yapılacak iş.

Ama yakalama anında tür seçmek zorunda değilsin.

Capture Note'a düşebilir.

İşleme sırasında:

• task manager'a taşı,
• capture satırını sil veya tamamlandı işaretle.

Böylece hızlı giriş ile kanonik takip sistemi ayrılır.

Bu ayrım aynı görevin iki yerde unutulmasını engeller.

Capture formatını ne kadar küçük tutmalı?

Minimum:

`14:25 — Fiyat sayfasında paketleri kullanım senaryosuna göre karşılaştırma fikri.`

Bir URL ise:

`https://... — kaynak: Anytype local-first yazısında kullanılabilir.`

Bu kadar.

Yakalama sırasında:

• kategori,
• mood,
• project,
• priority,
• source type,
• status

gibi altı property zorunluysa sistem capture değil veri girişi formuna dönüşür.

Metadata daha sonra eklenebilir.

Capture "inbox zero" olmak zorunda mı?

Amaç her gece sıfır satır görmek değildir.

Ama işlenmemiş inbox'ın sürekli büyümesi güveni düşürür.

Kendi sınırını belirle:

• 20 maddeden fazla olmasın,
• 3 günden eski capture kalmasın,
• haftalık review'da mutlaka bak.

Bu limit davranışı tetikliyorsa değerlidir.

Sayı evrensel kural değildir.

İşleme sırası

Capture satırını aç.

Anlamı kalmış mı?

Hayır → sil.

İki dakikalık iş mi?

Uygunsa hemen yap veya task'a taşı.

Aktif projeye mi ait?

Proje notuna bağla.

Kaynak mı?

Source note oluştur veya var olana ekle.

Kendi düşüncen mi?

Kalıcı nota aday.

Belirsiz mi?

Bir cümleyle açıklığa kavuştur.

İşleme "doğru klasörü bul" işlemi değildir; **notun sistemde hangi sorumluluğa sahip olacağını belirleme** işlemidir.

Capture'da "neden saklıyorum?" alanı

URL'ler en hızlı şişen veri türüdür.

Tek link:

`https://example.com/article`

bir ay sonra bağlamsız olabilir.

Şöyle yaz:

"Anytype object model ile Notion database farkı için kaynak."

Bu cümle iki şey sağlar:

1. neden geri dönüleceğini açıklar,
2. ilgili proje/kavramı işaret eder.

Kaydederken beş saniye, geri bulurken dakikalar kazandırabilir.

Mobil capture

İyi mobil capture akışı:

1. widget/share sheet,
2. tek text alanı,
3. save.

Kötü:

1. uygulamayı aç,
2. workspace seç,
3. klasör aç,
4. template seç,
5. başlık yaz,
6. property doldur,
7. kaydet.

Telefon kullanımında hız özellikle önemlidir; fikir bağlamı birkaç saniye içinde kaybolabilir.

Sesli capture

Yürürken kısa voice note yararlı olabilir.

Ancak voice inbox ayrı bir mezarlığa dönüşmemeli.

Akış:

• 30–60 saniye ses kaydı,
• otomatik transcription,
• aynı merkezi inbox'a metin olarak aktar,
• orijinal sesi gerekmedikçe sil.

Uzun podcast gibi kişisel ses arşivi yapmak yerine capture amacını koru.

Ekran görüntüsü capture problemi

Screenshot çok kolaydır ama bağlamı zayıftır.

Bir UI ekranı kaydederken:

"Checkout'taki progress göstergesi — onboarding state makalesi için örnek."

gibi küçük not ekle.

Yoksa galerideki 500 screenshot geri kullanılabilir bilgi değildir.

Capture ve copyright

Web'den bütün makaleyi kopyalamak yerine:

• kaynak URL,
• gerekli kısa alıntı,
• kendi notun

saklamak daha güvenli ve daha kullanışlıdır.

Özellikle public garden'a otomatik publish varsa tam metin clipping telif problemi yaratabilir.

Capture sistemi yayın sistemiyle aynı şey değildir.

AI ile otomatik capture sınıflandırması

AI şu işlerde yardımcı olabilir:

• olası proje öner,
• kaynak türünü tahmin et,
• duplicate bul,
• anahtar kavram çıkar.

Ama otomatik olarak:

• permanent note yazması,
• kaynak olmadan iddia üretmesi,
• yanlış project'e taşıması

güven problemi yaratabilir.

Daha güvenli model:

**AI önerir → kullanıcı onaylar → sistem taşır.**

Özellikle provenance korunmalı.

Capture başarısını neyle ölçmeli?

Not sayısıyla değil.

Daha anlamlı ölçüler:

• fikir yakalama süresi,
• inbox'ta bekleme yaşı,
• duplicate oranı,
• capture'dan projeye dönüşen kayıt,
• capture'dan kalıcı nota dönüşen kayıt,
• hiç kullanılmadan silinen oran.

Yüksek silme oranı her zaman kötü değildir.

Sistem iyi filtre yapıyor olabilir.

Capture Note vs Daily Note karar çerçevesi

Capture Note seç:

• işlenmemiş bütün girdiyi tek yerde görmek istiyorsan,
• "inbox zero" davranışı önemliyse.

Daily Note seç:

• zaman bağlamı önemliyse,
• journal-first çalışıyorsan,
• her gün zaten Daily Note açıyorsan.

Hibrit:

Daily'de hızlı capture, `#inbox` veya checkbox ile işlenmemişleri query'le.

Bu, zaman bağlamını ve merkezi işleme listesini birleştirebilir.

Capture sisteminin güven testi

Kendine sor:

"Şu an aklıma önemli bir fikir gelse nereye yazacağımı düşünmeden biliyor muyum?"

Evetse giriş yüzeyi güvenilir.

İkinci soru:

"Yazdığım şeyin üç gün içinde ne olacağı belli mi?"

Evetse işleme sistemi de güvenilir.

Birinci evet, ikinci hayırsa güçlü capture ama zayıf PKM vardır.

Capture yalnız giriş kapısıdır. Ev, o kapıdan sonra başlar.