Anytype vs Obsidian: dosya tabanlı PKM mi, nesne tabanlı PKM mi?

Bu yazı "kazanan" seçmiyor. İki zihinsel modeli ayırıyor.

Temel birim

Obsidian

Resmî belgeye göre her not vault içindeki **Markdown plain text file**'dır. Vault normal bir klasördür; dosyaları başka editor veya file manager ile de açabilirsin (Obsidian, How Obsidian stores data).

Anytype

Oluşturduğun her şey **Object**'tir. Page, Task, Project, Person, Image gibi Object'ler Type ve Property ile modellenir (Anytype, Objects).

Bu ilk fark bütün sistemi etkiler.

Metadata

Obsidian Properties YAML frontmatter olarak dosyanın içinde saklanır.

Desteklenen tipler text, list, number, checkbox, date, datetime ve tags gibi alanlardır (Obsidian, Properties).

Anytype Property ise local object database modelinin parçasıdır ve başka Object'e referans verebilen Object Property gibi türleri içerir.

İki araç da structured metadata sunar; depolama biçimi farklıdır.

Link ve backlink

Obsidian wikilink/backlink modeli güçlü ve dosya tabanlıdır. Backlinks core plugin aktif notu referanslayan linked ve unlinked mentions'ı gösterebilir (Obsidian, Backlinks).

Anytype linkleri:

• block,
• inline,
• Object Property,
• Date

gibi modeller ve bunları Graph'a taşır.

Obsidian'da ilişki çoğu zaman link/YAML üzerinden; Anytype'ta ilişki Object modelinin çekirdeğinde.

Veri taşınabilirliği

Obsidian'ın avantajı çok nettir: kaynak veri zaten Markdown dosyasıdır.

Anytype masaüstünden Markdown, Any-Block, PDF ve HTML export sunar; ancak çalışma verisinin kendisi doğrudan Markdown klasörü değildir (Anytype, Import & Export).

Bu yüzden "uygulama olmadan dosyalarımı açmak istiyorum" şartın varsa Obsidian daha basit.

Sync

Obsidian vault normal klasördür ve resmî Obsidian Sync yanında iCloud, OneDrive, Git gibi farklı yöntemlerle taşınabilir (Obsidian, How Obsidian stores data).

Anytype'ın varsayılan senkronizasyonu AnySync tabanlı encrypted local-first modeldir.

Bu yaklaşım daha entegre; Obsidian yaklaşımı daha dosya-merkezli.

Query/database davranışı

Anytype:

• Type,
• Property,
• Query,
• Collection,
• View,
• Formula

gibi yapıları core modelde verir.

Obsidian core Properties daha hafif; ileri database/query davranışı sürüme ve core/community özelliklerine göre farklılaşır.

Bu yazıda eklenti ekosistemini "Obsidian kesin daha güçlü" diye genellemiyoruz; seçim veri modeli üzerinden yapılmalı.

Hangisini seçmelisin?

Obsidian daha doğal

• plain Markdown ana gereksinim,
• dosya sistemini kendin yönetmek istiyorsun,
• dış editör/Git önemli,
• metin ve link merkezli düşünüyorsun.

Anytype daha doğal

• Book/Person/Project/Task gibi nesnelerle düşünüyorsun,
• schema + View + Query core olsun istiyorsun,
• encrypted sync ve sharing ürünün içinde olsun istiyorsun,
• dosya ağacını yönetmek istemiyorsun.

En iyi test

Aynı gerçek projeyi üç gün iki araçta dene.

Obsidian'da:

• 10 Markdown note,
• properties,
• links.

Anytype'ta:

• en fazla üç Type,
• birkaç Property,
• bir Query.

Sonra şu soruyu sor:

**Ben aslında dosya mı yönetmek istiyorum, nesne ağı mı?**

Cevap seçimden daha değerlidir.