Logseq Tags: etiketten tür, sınıf ve kalıtım modeline

Dosya grafiğinde tag çoğu kullanıcı için basit bir filtreydi.

DB sürümünde aynı işaret daha güçlü bir şema aracına dönüştü.

Tag ne yapıyor?

Tag node'ları sayfalar arasında gruplar.

Ama asıl fark Tag Properties.

Bir tag'e eklediğin property, o tag'i kullanan node'larda otomatik görünür.

Örneğin Person tag'ine:

• Last name,
• Birthday

eklersen Person tag'i verilen page veya block bu alanları kazanır.

Bu yüzden tag artık yalnız "bu not hangi konuda?" sorusuna cevap vermiyor.

Aynı zamanda:

**bu node hangi tür davranışa sahip?**

sorusunu da taşıyor.

Tagged node

Tag alan page veya block, resmî belgede tagged node ya da object/tag instance olarak da anılıyor.

Bir node:

• birden fazla tag alabilir,
• tag'lerden properties miras alabilir,
• icon taşıyabilir,
• view ve table içinde ilgili türün üyesi olarak görünebilir.

Bu model object-based PKM araçlarına yaklaşır; ama Logseq hâlâ block/outliner davranışını korur.

Parent tags ve Extends

Tag'ler bir veya birden fazla parent tag'e sahip olabilir.

Bu ilişki Extends property ile kurulur.

Örnek:

Book tag'i → Author property

MediaObject tag'i → Duration property

Audiobook tag'i → ReadBy property

Audiobook hem Book hem MediaObject'ı parent alırsa üç alanı da kazanabilir:

• Author,
• Duration,
• ReadBy.

Bu gerçek bir kalıtım davranışı.

Birden fazla parent neden güçlü?

Klasik klasör ağacında bir öğe genellikle tek parent altında durur.

Tag hiyerarşisi ise bir tag'i birden fazla üst sınıfa bağlayabilir.

Bu, "Audiobook hem kitap hem medya nesnesidir" gibi gerçek dünyadaki çoklu kimliği daha iyi temsil eder.

Ama aynı güç şemayı karmaşıklaştırabilir.

Üç katmanlı soy ağacı kurmadan önce günlük kullanımda gerçekten filtrelediğin alanları gör.

Tag Property ile normal property farkı

Normal property yalnız eklediğin node'da vardır.

Tag Property ise tag'i taşıyan bütün node'lara gelir.

Bu yüzden ortak şema alanları için tag daha doğru olabilir.

Örneğin her Book için:

• Author,
• ISBN,
• Status

gerekiyorsa bunları Book tag'inin properties listesine koymak daha tutarlı.

Tek bir kitabın özel notu için ayrı property açmak gereksiz olabilir.

Bidirectional properties

Tag ayarlarında Node type properties için bidirectional davranış açılabilir.

Örneğin Book tag'inde Author adlı Node property varsa, Author olarak seçilen Person sayfasında Books benzeri ters ilişki gösterilebilir.

Bu, bağlantıyı iki yönden okunur yapar.

Bir kitap yazarı gösterir.

Yazar sayfası da ona bağlı kitapları gösterebilir.

Tag ne zaman tür, ne zaman konu?

İki kullanımı ayır.

Konu etiketi

Örnek:

• productivity
• research
• psychology

Burada amaç filtreleme.

Tür etiketi

Örnek:

• Person
• Book
• Project
• Meeting

Burada amaç ortak properties ve view davranışı.

Her konu etiketine schema eklemek sistemi ağırlaştırır.

Minimum doğru başlangıç

İlk DB graph'ında üç tür tag yeter:

• Person
• Project
• Book.

Her birine en fazla 3–5 ortak property ekle.

Bir ay sonra gerçekten kullanılan alanlara bak.

Kullanılmayan parent tag ve properties şemadan çıkar.

Logseq DB'nin tag sistemi güçlü çünkü aynı işaret hem hafif etiket hem yapılandırılmış type olabilir.

Bu iki rolü karıştırmadan kullanırsan sistem büyürken dağılmaz.