AFFiNE resmi kaynak haritası: hangi yazı neyi kanıtlıyor?

Bu sayfa bibliyografya işlevi görmüyor; **kaynakların kanıt gücünü** ayırıyor.

Neden blogun tamamını Türkçeye çevirmiyoruz?

AFFiNE blogu bugün ürün günlüğünün çok ötesinde.

Aynı alan içinde:

• release note,
• user guide,
• AI açıklamaları,
• karşılaştırmalar,
• productivity yazıları,
• SEO amaçlı genel rehberler,
• open-source mühendislik yazıları

var.

Bir kaynağı Türkçeleştirmek, onu Nitorel'de yayımlamaya değer yapmaz.

Nitorel'de kural:

**Kaynak → doğrulanabilir ürün gerçeği → Türkçe açıklama → karar desteği.**

Kaynak yalnız trafik için yazılmış genel içerikse, kaynak listesinde bile önceliği düşer.

Kanıt hiyerarşisi

1. Güncel dokümantasyon ve changelog

Bir özelliğin bugün var olup olmadığını doğrulamak için ilk yer.

Örnek:

• `affine.pro/what-is-new`
• güncel docs sayfaları
• güncel self-host belgeleri
• güncel MCP sayfası

2. Güncel release note

Belirli bir sürümde ne geldiğini ve breaking change'i doğrular.

Örnek: 0.27.0.

3. Güncel ürün yönü yazısı

Ekibin neye doğru gittiğini gösterir.

Örnek: Mayıs 2026 "Next Chapter".

Ama burada fiil önemlidir:

• "added" başka,
• "working toward" başka,
• "exploring" başka.

Yol haritasını feature diye yazma.

4. Kullanıcı rehberi

Belirli bir akışın resmî adımlarını verir.

Örnek: Notion → AFFiNE import.

Ancak rehber eskiyse güncel sürümle karşılaştır.

5. Tarihsel mühendislik yazısı

Ürünün neden böyle tasarlandığını anlamak için çok değerlidir.

Bugünkü implementasyonu kanıtlamak için tek başına yeterli kalmaz.

Open Source Engineering: sekiz çekirdek yazı

AFFiNE'in "The Open Source Engineering" etiketi altında sekiz yazı listeleniyor.

1. AFFiNE Open Source: From the First Year to 2026

**Durum:** güncel 2026 özeti.

Ne için kullanılır:

• Page, Edgeless, database/collection yüzeyleri,
• web/desktop/mobile dağıtımı,
• cloud/self-host değerlendirmesi,
• açık kaynak projenin bugünkü çerçevesi.

Ne için tek başına kullanılmaz:

• belirli sürüm numarasındaki teknik ayrıntı.

Onun için changelog daha doğru.

2. Achieving a Local-First, Privacy-Centric User Experience...

**Durum:** Mart 2023 tarihsel ürün yönü.

Ne için kullanılır:

• AFFiNE'in local-first ve offline hedefinin sonradan eklenmiş pazarlama etiketi olmadığını göstermek,
• o dönemdeki üç aşamalı offline planını anlamak,
• import/export ve self-host hedeflerinin kökenini görmek.

Ne için kullanılmaz:

• 2026'da bu üç aşamanın tamamı bire bir uygulanmış diye kanıt sunmak.

3. Using AFFiNE as your own blog — technical

**Durum:** üretim vakası; sonraki güncellemelerle kısmen tarihsel.

Ne için kullanılır:

• AFFiNE'i authoring surface olarak kullanma,
• blok verisini Markdown ara çıktısına çevirme,
• GitHub Actions + statik build pipeline'ı,
• gerçek sistemin zamanla neden değiştiğini görmek.

Ne için kullanılmaz:

• 2026'da kopyala-yapıştır çalışacak güncel API tarifi.

[[Ayrı yazıda]] ayrıntılı.

4. Who are we and what makes AFFiNE?

**Durum:** Şubat 2023 mimari sözlük.

Ne için kullanılır:

• Toeverything,
• AFFiNE,
• BlockSuite,
• OctoBase

isimlerinin tarihsel ilişkisini anlamak.

Ne için kullanılmaz:

• bugün repository içindeki bütün sınırların hâlâ aynı olduğunu varsaymak.

5. Collaborative Editor Platform I/O: What Happens After A

**Durum:** Aralık 2022 derin teknik yazı.

Ne için kullanılır:

• contenteditable,
• selection,
• YText,
• provider,
• offline düzenleme,
• platform I/O

gibi parçaların ortak çalışmalı editörde nasıl birleştiğini anlamak.

6. Collaborative Editor Data Model: What Happens After A

**Durum:** Aralık 2022 derin teknik yazı.

Ne için kullanılır:

• operation modeli,
• event sourcing yaklaşımı,
• OT ve CRDT ayrımı,
• Yjs tabanlı tarihsel BlockSuite tasarımı.

5 ve 6 birlikte [[mimari yazının]] ana kaynakları.

7. Let's celebrate 10,000+ stars on GitHub

**Durum:** 2022 topluluk kilometre taşı.

Ne için kullanılır:

• projenin erken açık kaynak topluluk büyümesini tarihlemek.

Ne için kullanılmaz:

• ürün kalitesi, güvenilirlik veya bugünkü kullanıcı sayısı kanıtı.

GitHub yıldızı gerçek kullanım kanıtı sayılmaz.

8. The AFFiNE live demo is here

**Durum:** Ağustos 2022 erken ürün vitrini.

Ne için kullanılır:

• erken ürünün hangi problemleri çözmeye çalıştığını tarihsel olarak görmek.

Ne için kullanılmaz:

• 2026 arayüzü veya feature set'i açıklamak.

2026'da izlenecek dört ana kaynak

Open Source Engineering kümesinin dışında, güncel seri için dört kaynak daha kritik.

Changelog

`https://affine.pro/what-is-new`

Bir özelliğin hangi sürümde geldiğini görmek için başlangıç noktası.

0.27.0 sürüm notu

Temmuz 2026 durumu için:

• BYOK,
• Database Calendar,
• importers,
• Edgeless,
• mobile,
• backend,
• sync compatibility.

Next Chapter

Mayıs 2026 yönü için:

• açık Markdown dosyaları,
• BYOK,
• agent interoperability,
• open-source yapı değişikliği.

Buradaki gelecek zaman fiillerini koru.

Notion import rehberi

Gerçek kullanıcı akışı için:

• HTML export,
• include subpages,
• ZIP import,
• Markdown alternatifi,
• bire bir uyumluluk uyarısı.

Kaynak çelişirse ne yapacağız?

Örnek:

2023 yazısı "şunu planlıyoruz" diyor. 2026 changelog "şu sürümde geldi" diyor.

2026 changelog kazanır.

Başka örnek:

Eski self-host blogu belirli Docker komutu veriyor. Güncel docs farklı yöntem gösteriyor.

Güncel docs kazanır.

Nitorel kaynak sırası:

**current docs → current changelog/release → current product statement → historical engineering → marketing/comparison**

"Resmî kaynak" neden yine de eleştirilir?

Çünkü resmî kaynak iki rol taşıyabilir:

1. teknik gerçek belgesi,
2. ürün pazarlaması.

Örneğin "en iyi alternatif" türü bir karşılaştırma yazısında AFFiNE kendi ürününü değerlendiriyor. Böyle bir yazı:

• özellik adı bulmak için kullanılabilir,
• tarafsız üstünlük kanıtı olarak kullanılamaz.

Bu yüzden Nitorel metni "AFFiNE'e göre" ile "üründe doğrulandı" cümlesini ayırır.

Bu AFFiNE dizisinde ne yaptık?

Dizi güncel yapıda AFFiNE ve Anytype'ı ayrı okuma yollarına ayırıyor. AFFiNE tarafında mevcut üç bölüm:

1. [[AFFiNE nedir]]
2. [[AFFiNE'de yazı + tahta]]
3. [[AFFiNE MCP]]

Bu kaynak taramasından sonra AFFiNE dizisine eklenenler:

1. [[AFFiNE'e veri taşımak]]
2. [[2026 sürüm durumu]]
3. [[açık kaynak mimari]]
4. [[seçmeden önce]]
5. [[AFFiNE'i CMS gibi kullanmak]]
6. bu kaynak haritası

Anytype'ın nesne modeli ve API/MCP içeriği artık kendi **Anytype** dizisinde ilerliyor; karşılaştırma, BYOK ve self-host gibi iki aracı birlikte ilgilendiren yazılar ise konu bağlantıları üzerinden iki kümeyi birbirine bağlıyor.

Böylece seri AFFiNE blogunun Türkçe kopyası olmadı.

Daha faydalı bir şeye dönüştü:

**AFFiNE'in resmî kaynaklarını Türkçe okuyup, neyin ürün gerçeği, neyin tarihsel karar, neyin yol haritası olduğunu ayıran bir karar sistemi.**