Notlarımı yapay zekâya vermek istemiyorum: BYOK, yerel model ve gizlilik

Yapay zekânın notlarını nasıl okuduğu iki yazıda: [[AFFiNE MCP]] ve [[Anytype API]]. Bu yazı tersten sorar: notlarının bir yapay zekâ sağlayıcısına gitmesini istemiyorsan ne seçersin?

Üç düzen

Tablo kaba bir çerçevedir. Bir sağlayıcının veriyi saklama ve eğitimde kullanma koşulları kendi sözleşmesindedir. BYOK, o sözleşmeyi kendin seçmeni sağlar; ortadan kaldırmaz.

AFFiNE: kendi sunucunda BYOK

AFFiNE'in AI sayfası, kendi sunucu kurulumunda yapay zekânın BYOK ile desteklendiğini yazar. Sağlayıcı anahtarı sunucu ayarına konmaz; kullanacak çalışma alanına eklenir (AFFiNE, AI).

Kurulum dosyasında BYOK açık gelir. Önerilen `config/config.json` şunu içerir (AFFiNE, Docker Compose):

{
  "copilot": {
    "enabled": true,
    "byok": { "enabled": true }
  }
}

Anahtar eklemek için:

1. Çalışma alanını aç.
2. **Settings → Integrations → AI BYOK**'a gir, **Add key**'i seç.
3. Sağlayıcıyı seç, anahtara tanınır bir ad ver, anahtarı yapıştır.
4. Saklama yerini seç: **sunucu** (web ve birden çok cihaz için önerilir) ya da **yerel** (yalnız masaüstü uygulamasında, o cihazda).
5. Kaydetmeden önce **Test key** ile dene.

Birden çok anahtar varsa listedeki sıra, her saklama grubunda yedeğe geçiş sırasını belirler.

Hangi özellik hangi anahtarla çalışır (AFFiNE, AI):

Son satır gizlilik için önemli. Çalışma alanının bütününü dizinlemek, sunucuda duran bir Gemini anahtarı ister.

Özel uç nokta

Resmî sağlayıcı adresleri ek ayar istemez. OpenAI uyumlu başka bir adrese bağlanmak için yöneticinin `allowCustomEndpoint` ayarını açması gerekir. Belge `allowPrivateEndpoint`'in kapalı kalmasını önerir: her çalışma alanı yöneticisine, istekleri iç ağdaki servislere yönlendirecek kadar güvenmiyorsan açma (AFFiNE, AI).

Bilgisayarında çalışan ve OpenAI uyumlu bir arayüz sunan bir modeli bu yoldan bağlamak teknik olarak bu ayara dayanır. AFFiNE belgesi yerel bir model adı vermez ve böyle bir kurulumu adım adım anlatmaz. Belgenin kendi uyarısı da şudur: sağlayıcı davranışı ve desteklenen modeller değişebilir; önce resmî adresle dene.

Bulutta

14 Mayıs 2026 yazısı BYOK'u genel bir yön olarak koyar: desteklenen sağlayıcılar için kendi API anahtarını getirmek, modeli seçmek, maliyet, erişim ve veri akışı üzerinde daha net denetim (Chen, 2026). Yazı, hangi bulut planında neyin açık olduğunu listelemez. Bulutta BYOK kullanacaksan çalışma alanının ayarlarındaki güncel listeye bak.

Anytype: seçim bir yön olarak

Anytype'ın 19 Şubat 2026 topluluk yazısı yapay zekâ için bir ilke koyar: seçim. Yazıya göre kullanıcı hiç yapay zekâ kullanmamayı, yerel yapay zekâyı, bulut yapay zekâsını ya da karma bir düzeni kendi koşullarında seçebilmelidir. Ekibin beklentisi, her işe tek bir modelin yetmeyeceği; farklı işlere farklı araçların hizmet edeceğidir (Anytype, 2026).

Aynı yazı somut bir prototipten söz eder: seçtiğin API anahtarıyla saniyeler içinde yerel bir ajan başlatmak ve Anytype nesnelerini o ajanın belleği olarak kullanmak. Yazı bunu "erken ve deneysel" diye niteler. Yani bugün kullanılabilen bir özellik olarak okunmamalı.

Bugün kullanılabilen kapı Local API'dir: masaüstünde, internetsiz çalışır (Anytype, Local API). Notlarını hangi modelin okuyacağını, API'ye bağladığın istemci belirler. Bilgisayarındaki bir modeli çalıştıran bir istemci bağlarsan veri cihazdan çıkmaz. Bulut modeli kullanan bir istemci bağlarsan, okunan nesneler o sağlayıcıya gider.

Karar tablosu

Notion'ın kendi yapay zekâsının neyi okuduğu [[Notion AI]] yazısında. Yapay zekânın bir not sistemine gerçekte ne kattığı ve neyi abarttığı [[yapay zekâlı ikinci beyin abartısı]] yazısında.

Diyelim ki tez notların AFFiNE'de ve danışmanınla paylaşmadığın taslakların bir yapay zekâ şirketine gitmesini istemiyorsun. Anahtarlar çalışma alanına eklendiği için yazma yardımını ayrı bir çalışma alanında, yalnız kendi cihazında saklanan bir anahtarla açarsın. Tez çalışma alanına anahtar eklemezsin.