# Nitorel > Kişisel bilgi yönetimi üzerine Türkçe, kaynaklı ve araçlardan bağımsız rehberler: PARA, Zettelkasten, not almanın bilimi ve Türkiye’ye özel sistemler. Nitorel, kişisel bilgi yönetimi (PKM) üzerine Türkçe bir yayındır. Yazılar kaynaklıdır (her yazının sonunda kontrol edilebilir kaynak listesi var), belirli bir uygulamayı öne çıkarmaz ve yöntemleri güçlü ve zayıf yanlarıyla anlatır. Yazar: Ahmet Canal. ## Ana sayfalar - [Başla](https://nitorel.com/basla): Ücretsiz Starter Vault, yedi günlük kurulum planı ve önce okunacak beş yazı - [Şablonlar](https://nitorel.com/sablonlar): Hazır Obsidian kasaları: ücretsiz Starter Vault, Solo System, AI Context System, Complete Bundle - [Sistemler](https://nitorel.com/sistemler): PARA, Zettelkasten, GTD ve diğer yöntemlerin tarafsız karşılaştırması - [Araçlar](https://nitorel.com/araclar): PKM araç atlası: her aracın güçlü ve zayıf yanları, sıralama yok - [Kavramlar](https://nitorel.com/kavramlar): PKM sözlüğü: Türkçe karşılıklar, tanımlar, ne zaman kullanılacağı - [Markdown Sözlüğü](https://nitorel.com/kavramlar/markdown): Obsidian'da kullanılan Markdown söz dizimi - [Yazı ve Belge Formatları](https://nitorel.com/kavramlar/formatlar): Notlar neden Markdown'da tutulur - [Kütüphane](https://nitorel.com/kutuphane): Yazılarda atıf yapılan tüm kaynaklar - [Hakkında](https://nitorel.com/hakkinda): Sitenin ilkeleri ve yazarı - [Bülten arşivi](https://nitorel.com/bulten): Haftalık notun gönderilmiş sayıları - [Değişiklikler](https://nitorel.com/degisiklikler): Eklenen ve güncellenen yazılar, tarihleriyle - [Künye](https://nitorel.com/kunye): Sitenin nasıl yapıldığı: altyapı, yazı tipleri, gizlilik ## Araç - [MD-01 Not Denetçisi](https://md.nitorel.com): Markdown notlarında başlık düzenini, kırık başlık linklerini, özellik bloğunu (frontmatter) ve görevleri tarayıcı içinde kontrol eden ücretsiz araç; not sunucuya gönderilmez. ## Yazı dizileri ### PARA ile Düzen Notları ve dosyaları konuya göre değil, eyleme yakınlığına göre düzenleyen PARA yöntemi: mantığı, 90 dakikalık kurulumu, bakımı ve sınırları. - [PARA Yöntemi Nedir? Tiago Forte’nin Eyleme Göre Not Düzeni](https://nitorel.com/yazilar/para-nedir): PARA, notları ne kadar yakında işine yarayacaklarına göre dört kutuya ayırır: Projeler, Alanlar, Kaynaklar, Arşiv. Yöntemin mantığı, kökeni ve en sık yapılan yanlış okuma. - [PARA Yöntemini 90 Dakikada Kurmak](https://nitorel.com/yazilar/para-kurulumu): Tek oturumda, mevcut dağınıklığı silmeden PARA kurmak: proje envanteri, dört klasör, eski dosyaları arşive gömmek ve ilk haftanın kuralları. Zamanlı adımlar ve Obsidian, Google Drive örnekleri. - [PARA Yöntemini Yaşatmak: Haftalık Gözden Geçirme ve Arşiv](https://nitorel.com/yazilar/para-bakimi): PARA’nın işe yarayıp yaramadığı ilk ayın sonunda anlaşılır. Haftalık gözden geçirmenin 30 dakikalık akışı, proje kapatma ritüeli, arşive taşıma kuralları ve sistemin çürüdüğünü gösteren beş işaret. - [PARA Yönteminin Sınırları: Ne Zaman İşe Yaramaz?](https://nitorel.com/yazilar/para-sinirlari): PARA dosyaları ve eyleme dönük notları düzenlemekte güçlü; fikir geliştirmekte, uzun vadeli araştırmada ve ekip çalışmasında zayıf. Yöntemin eleştirileri ve PARA'yı Zettelkasten, Johnny.Decimal gibi yöntemlerle birlikte kullanmanın yolları. - [Not İflası: Birikmiş ve Kullanılmayan Notları Yeniden İşe Yarar Hale Getirmek](https://nitorel.com/yazilar/not-iflasi-birikmis-notlar): Yüzlerce kaydedilmiş makale, açılmamış not ve yarım fikir. Hepsini düzenlemeye çalışmak yerine dondurmak, yalnızca ihtiyaç anında geri çağırmak ve haftada 15 dakikalık 'kazı' ile en değerli parçaları kurtarmak. Obsidian, Notion, Apple Notes ve Google Keep için uygulanabilir bir yöntem. ### Zettelkasten: Luhmann’ın Kutusu Bir sosyoloğun 90 bin kartlık not kutusundan bugünün dijital notlarına: tarihçe, not türleri, tez yazımı ve notlardan metin üretmek. - [Luhmann'ın Not Kutusu: 90 Bin Kartın Hikâyesi](https://nitorel.com/yazilar/luhmann-zettelkasten): Alman sosyolog Niklas Luhmann, yaklaşık 90 bin karttan oluşan not kutusuyla 70 civarı kitap ve yüzlerce makale yazdı. Kutunun gerçekte nasıl çalıştığı, numaralandırma sistemi ve dijital çağa taşınırken kaybolan ayrıntılar. - [Üç Not Türü: Geçici, Kaynak ve Kalıcı Notlar](https://nitorel.com/yazilar/uc-not-turu): Sönke Ahrens'in modern Zettelkasten modelinde notlar üç türe ayrılır: çabuk unutulan geçici notlar, okurken alınan kaynak notları ve kendi cümlelerinle yazılan kalıcı notlar. Her birinin amacı, ömrü ve örnekleri. - [Tez Yazarken Zettelkasten: Zotero'dan Taslağa](https://nitorel.com/yazilar/tez-zettelkasten): Türkiye'de yüksek lisans ve doktora öğrencileri için uçtan uca bir iş akışı: YÖK Tez Merkezi, DergiPark ve TR Dizin'den kaynak toplamak, Zotero'da düzenlemek, kaynak ve kalıcı notlar yazmak, notlardan bölüm taslağı çıkarmak. - [Notlardan Yazıya: Kalıcı Notlardan Makale Çıkarmak](https://nitorel.com/yazilar/notlardan-yaziya): Bağlantılı notlar birikti; şimdi onlardan bir blog yazısı, makale ya da sunum çıkarmak gerekiyor. Konu seçmekten taslak ve düzeltmeye, notları metne dönüştürmenin beş adımlı yolu ve boş sayfa korkusunun neden kaybolduğu. ### Not Almanın Bilimi Unutma eğrisi, aralıklı tekrar, hatırlama pratiği, bilişsel boşaltma ve el yazısı tartışması: araştırmalar ne diyor, ne demiyor? - [Unutma Eğrisi ve Aralıklı Tekrar](https://nitorel.com/yazilar/unutma-egrisi-aralikli-tekrar): Ebbinghaus 1885'te kendi üzerinde yaptığı deneylerle unutmanın bir eğri izlediğini gösterdi. 130 yıl sonra tekrarlanan deney, 800'ü aşkın ölçümü birleştiren meta-analiz ve bu bulgulardan doğan Leitner kutusu, SuperMemo ve Anki. - [Hatırlama Pratiği: Tekrar Okumak Neden Yetmez?](https://nitorel.com/yazilar/hatirlama-pratigi): Kendini test etmek, aynı metni tekrar okumaktan daha kalıcı öğrenme sağlar; ama öğrenciler çoğu zaman tersini düşünür. Roediger ve Karpicke'nin deneyleri, on çalışma tekniğini karşılaştıran büyük derleme ve not sistemine hatırlama pratiği eklemenin yolları. - [Zihni Boşaltmak: Bilişsel Boşaltma Araştırmaları](https://nitorel.com/yazilar/bilissel-bosaltma): Not almanın bir amacı da hatırlamak zorunda kalmamaktır. Bilişsel boşaltma, genişletilmiş zihin tezi, bitmemiş işlerin zihni meşgul etmesi, 'Google etkisi' ve onun tekrarlanamayan kısmı: araştırmalar ne diyor, not sistemi için ne anlama geliyor? - [El Yazısı mı, Klavye mi? Bir Araştırmanın Anatomisi](https://nitorel.com/yazilar/el-yazisi-klavye): 'Elle not alan daha iyi öğrenir' iddiası 2014'teki tek bir çalışmayla yayıldı. Sonraki tekrar çalışmaları farkı büyük ölçüde bulamadı. Bir bulgunun nasıl doğduğunu, nasıl sınandığını ve not alırken asıl neyin önemli olduğunu anlatan bir vaka incelemesi. - [Cornell Not Alma Yöntemi ve Diğer Teknikler: Hangisi Gerçekten İşe Yarar?](https://nitorel.com/yazilar/cornell-not-alma-teknikleri): Cornell yöntemi, anahat, tablo (matris) ve zihin haritası: her tekniğin nasıl uygulandığı, hangi derse uyduğu ve araştırmaların ne söylediği. Cornell'i etkili kılan şeyin sayfa düzeni değil, soru sütunuyla kendini test etmek olduğunu gösteren kanıtlar ve kâğıt, Obsidian, Notion şablonları. ### Türkiye’de Kişisel Bilgi Yönetimi Türkçe karakter sorunlarından sınav hazırlığına, e-Devlet belgelerinden dağınık zihinlere: yerel ihtiyaçlar için bilgi sistemi. - [Türkçe Karakterler ve Dijital Notlar: İ, ı ve Dosya Adları](https://nitorel.com/yazilar/turkce-karakterler): Noktalı ve noktasız i, bozulan ZIP dosyaları, yanlış sıralanan listeler, eşleşmeyen aramalar ve Türkçe klavyede köşeli parantez: Türkçe not tutanların karşılaştığı teknik sorunların nedenleri ve pratik kurallar. - [Sınav Maratonu İçin Bilgi Sistemi: YKS, KPSS, ALES](https://nitorel.com/yazilar/sinav-bilgi-sistemi): Türkiye'de milyonlarca kişi her yıl aylar süren sınav hazırlığı yapıyor. Konu takibi, yanlış defteri, deneme analizi, aralıklı tekrar ve karışık çalışmayı tek bir sisteme bağlamak: araştırmaya dayalı, uygulanabilir bir kurulum. - [e-Devlet'ten Garanti Belgesine: Kişisel Evrak Arşivi](https://nitorel.com/yazilar/kisisel-evrak-arsivi): Kimlik fotokopisi, e-Devlet barkodlu belgeler, tahlil sonuçları, faturalar, garanti belgeleri, kira sözleşmesi: Türkiye'de bir hanenin kâğıt yükünü tek bir dijital arşive çevirmek. Klasör yapısı, adlandırma, tarama, güvenlik ve yedekleme. - [Dağınık Zihinler İçin PKM: DEHB ve Dış Destek Sistemleri](https://nitorel.com/yazilar/dehb-pkm): Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) yaşayan yetişkinler için bilgi sistemi bir dış destek yapısıdır. Yürütücü işlevler, 'eylem noktasında' destek fikri, yeni araç tutkusu ve basit kalan bir sistemin ilkeleri. ### Diğer Sistemler PARA tek yol değil. CODE, GTD, Johnny.Decimal ve LYT/ACCESS: her birinin çözdüğü problem, güçlü ve zayıf yanları. - [CODE Yöntemi: Yakala, Düzenle, Damıt, İfade Et](https://nitorel.com/yazilar/code-yontemi): Tiago Forte'nin 'İkinci Beyin' modelinin dört adımı: neyi yakalamalı, nasıl düzenlemeli, katmanlı özetleme ile nasıl damıtmalı ve bilgiyi nasıl bir çıktıya dönüştürmeli. PARA ile ilişkisi, güçlü yanları ve eleştirileri. - [GTD: Aklındakini Sisteme Taşımak](https://nitorel.com/yazilar/gtd): David Allen'ın Getting Things Done yöntemi: beş adım, iki dakika kuralı, bağlam listeleri, haftalık gözden geçirme ve odak ufukları. Yöntemin bilişsel bilim açısından değerlendirmesi ve not sistemleriyle birlikte kullanımı. - [Johnny.Decimal: Her Şeyin Bir Numarası Var](https://nitorel.com/yazilar/johnny-decimal): On alan, her alanda en fazla on kategori, her kategoride numaralı öğeler. Johnny.Decimal, klasör derinliğini sınırlayıp her şeye sabit bir adres vererek 'Nereye koymuştum?' sorusunu ortadan kaldırmayı hedefler. Kurulum, örnekler ve PARA ile karşılaştırma. - [LYT ve ACCESS: İçerik Haritalarıyla Düşünmek](https://nitorel.com/yazilar/lyt-access): Nick Milo'nun 'Linking Your Thinking' yaklaşımı klasörler yerine içerik haritalarıyla (MOC) çalışır. Harita notu ne zaman açılır, ACCESS klasör yapısı neyi çözer ve bağlantılı düşünmeyi klasör düzeniyle nasıl dengelemek gerekir? ### Obsidian’ı Adım Adım Kullanmak Yöntemden uygulamaya: Obsidian’da kasa kurmak, senkronizasyon, eklentiler ve Claude Code ya da Codex gibi yapay zekâ ajanlarıyla güvenli çalışmak. - [Obsidian Nedir? Eklentisiz Başlangıç Rehberi](https://nitorel.com/yazilar/obsidian-nedir-eklentisiz-baslangic): Obsidian'ı ilk kez açanlar için: kasa nedir, not nasıl yazılır ve bağlanır, günlük not ve şablon nasıl kurulur. Tek bir topluluk eklentisi kurmadan, ilk gün çalışan bir düzen. - [Obsidian'ı Ücretsiz Senkronize Etmek: iCloud, Google Drive, Syncthing ve Git](https://nitorel.com/yazilar/obsidian-ucretsiz-senkronizasyon): Obsidian kasasını telefon ve bilgisayar arasında ücretsiz eşitlemenin dört yolu: iCloud, Google Drive ve OneDrive, Syncthing, Git. Hangi cihaz kombinasyonunda hangisi çalışır, nerede veri kaybı riski var ve hangi durumda ücretli Sync'e değer? - [Gerçekten Gerekli Obsidian Eklentileri: Bases mi, Dataview mi?](https://nitorel.com/yazilar/obsidian-eklentileri-bases-dataview): Obsidian'da eklenti seçmenin kuralı: önce çekirdek eklentiler, sonra yaşanmış bir sorunu çözen tek bir topluluk eklentisi. Bases ile Dataview karşılaştırması, hangi ihtiyaçta hangi eklentinin gerektiği ve eklenti güvenliği. - [Obsidian ve Claude Code ile Yapay Zekâlı İkinci Beyin: Adım Adım Kurulum](https://nitorel.com/yazilar/obsidian-claude-code-ikinci-beyin): Obsidian kasanı Claude Code ya da Codex gibi bir yapay zekâ ajanına açmak: kurulum, kasayı tarif eden talimat dosyası, izinler, Git ile geri alma ve ajana güvenle verilebilecek beş iş. Notların senin bilgisayarında kalır; neyi değiştirdiğine sen karar verirsin. - [Telefondan Hızlı Not Yakalama: Kestirmeler, Widget ve Telegram'dan Obsidian'a](https://nitorel.com/yazilar/obsidian-telefondan-hizli-yakalama): Aklına gelen fikri beş saniyede Obsidian kasasına düşürmek: iPhone'da Kestirmeler ve paylaş menüsü, Android'de widget ve hızlı ayar kutucuğu, Telegram botundan kasaya aktarım. Her yolun hızı, sınırı ve gizlilik bedeli. - [Web Clipper, Kindle ve YouTube'dan Obsidian'a: Kaynakları Kasaya Almak](https://nitorel.com/yazilar/obsidian-web-clipper-kindle-youtube): Web makalelerini Obsidian Web Clipper ile, Kindle alıntılarını My Clippings dosyası ya da eklentiyle, YouTube videolarını dökümüyle kasaya almak. Her kaynak için şablon, Türkiye'ye özgü sınırlar ve kaydettiğin içeriği gerçekten işlemenin yolu. - [Notion'dan Obsidian'a Geçiş: Veritabanlarını Kaybetmeden Taşımak](https://nitorel.com/yazilar/notiondan-obsidiana-gecis): Notion çalışma alanını Obsidian'a taşımanın iki yolu: veritabanlarını Bases'e çeviren API aktarımı ve internetsiz çalışan ZIP aktarımı. Geçmeden önce karar listesi, adım adım aktarım, taşınmayan şeyler ve ilk haftanın temizliği. - [Obsidian'da Tez Kasası: Zotero, YÖK Tez ve DergiPark ile Kurulum](https://nitorel.com/yazilar/obsidian-tez-kasasi-zotero): Türkiye'de tez yazanlar için Obsidian kurulumu: Zotero ve Better BibTeX ile atıf anahtarları, Zotero Integration eklentisiyle PDF notlarını kasaya almak, enstitü ve danışman klasörleri, YÖK Tez ve DergiPark takibi, Pandoc ile enstitü Word şablonuna çıktı. - [NotebookLM (Gemini Notebook) mi, Obsidian mı? İkisini Birlikte Kullanmak](https://nitorel.com/yazilar/notebooklm-obsidian): NotebookLM, Temmuz 2026'dan beri Gemini Notebook adıyla sürüyor. Kaynak yığınını sorgulamak için güçlü, kalıcı bir not kasası olarak zayıf. Obsidian ise tersini yapar. İki aracın neyi iyi yaptığı, neden birbirinin yerine geçmediği ve kaynağı NotebookLM'de sindirip sonucu Obsidian'da saklayan bir akış. - [Pratikte MOC ve Bases: Kendi Kendini Güncelleyen İçerik Haritaları](https://nitorel.com/yazilar/obsidian-moc-bases-pratikte): İçerik haritası (MOC) elle yazılan bir yön notudur; Bases ise notların özelliklerinden tablo üretir. İkisi birleşince harita, kendisine bağlanan notları kendiliğinden listeler. Obsidian'da adım adım: ilk MOC, haritaya gömülü Bases tablosu, this.file filtresi, kanban ve haftalık bakım. - [Obsidian ve Yapay Zekâ 2: MCP, Skill'ler ve Karpathy'nin LLM Wiki Yöntemi](https://nitorel.com/yazilar/obsidian-yapay-zeka-mcp-skill-llm-wiki): Claude Code kurulumunun devamı: kasayı sohbet uygulamasına MCP ile bağlamak, Obsidian'a özel agent skill'leri kurmak ve Andrej Karpathy'nin LLM wiki yöntemini güvenli bir şekilde denemek. Her yöntemin neyi çözdüğü, riskleri ve hangi durumda gereksiz olduğu. - [Obsidian'da Şablonlar: Çekirdek Şablonlar mı, Templater mı?](https://nitorel.com/yazilar/obsidian-sablonlar-templater): Obsidian'da her günlük notu, kaynak notunu ve toplantı notunu aynı iskeletle açmak: çekirdek Şablonlar eklentisinin {{date}} ve {{title}} değişkenleri, Templater'ın tarih hesapları, soru pencereleri ve klasöre göre otomatik şablonları. Hangisi ne zaman gerekli ve Templater'ın güvenlik uyarısı. - [Obsidian'da Görsel Düşünmek: Canvas mı, Excalidraw mı?](https://nitorel.com/yazilar/obsidian-canvas-excalidraw): Obsidian'ın çekirdek Canvas eklentisi notları kartlar hâlinde sonsuz bir tahtaya dizer; topluluk eklentisi Excalidraw ise elle çizim yapmanı sağlar. Hangisi ne işe yarar, tez ve proje planlamasında nasıl kullanılır, dosyalar nasıl saklanır ve kavram haritası çizmenin öğrenmeye etkisi hakkında araştırmalar ne diyor? - [Obsidian'da Şifreleme ve Yedekleme: Notlarını Kaybetmemek ve Korumak](https://nitorel.com/yazilar/obsidian-sifreleme-yedekleme): Obsidian notlarını kaybetmemek ve başkasının okumasını engellemek için: dosya kurtarma eklentisi, Sync sürüm geçmişi, Git ve 3-2-1 yedek kuralı; disk şifreleme, Sync'in uçtan uca şifrelemesi, bulut klasörünü şifrelemek ve tek tek notları şifreleyen eklentiler. Neyin neye karşı koruduğu ve şifre kaybının sonucu. - [Obsidian Notlarını Yayınlamak: Publish mi, Quartz mı?](https://nitorel.com/yazilar/obsidian-notlari-yayinlamak-publish-quartz): Obsidian notlarını internette bir dijital bahçe, ders notu sitesi ya da kişisel wiki olarak yayınlamak: ücretli Obsidian Publish ile ücretsiz ve açık kaynak Quartz karşılaştırması, hangi notların yayınlanacağını seçmek, özel notları yanlışlıkla yayınlamamak için kurallar. - [Obsidian Notlarından Anki Flashcard: Aralıklı Tekrar Köprüsü](https://nitorel.com/yazilar/obsidian-anki-flashcard): Obsidian'da yazdığın ders ve konu notlarından Anki kartı üretmek: AnkiConnect ve Obsidian_to_Anki eklentisinin kurulumu, START/END ve cloze sözdizimi, YKS, KPSS, tıp ve YDS için örnek kartlar, günlük tekrar ritmi ve Obsidian içindeki Spaced Repetition eklentisinin ne zaman yettiği. - [Obsidian'da PDF Vurgulama ve Not Çıkarma: PDF++ ile Ders ve Makale Okuma](https://nitorel.com/yazilar/obsidian-pdf-vurgulama): Ders PDF'ini, slaytı ya da makaleyi Obsidian'da okuyup vurguları kendi notuna çevirmek: yerleşik PDF okuyucu, seçime bağlantı, PDF++ eklentisiyle renkli vurgu ve geri bağlantı, Zotero'nun ne zaman gerektiği, YKS, KPSS ve ders örnekleri, telefon ve senkron sınırları. ### Notion’ı Doğru Kullanmak Notion mı Obsidian mı kararından öğrenci planına: ücretsiz planın sınırları, Türkçe kullanım, eğitim planı ve YKS/KPSS için veritabanıyla çalışma planı kurmak. - [Obsidian mı, Notion mı? Kendi Durumuna Göre Karar Sayfası](https://nitorel.com/yazilar/obsidian-mi-notion-mu): Obsidian mı Notion mı sorusunun tek bir doğru cevabı yok; ama senin durumun için net bir cevap var. Veri sahipliği, ekip çalışması, çevrimdışı kullanım, Türkçe arayüz, yapay zekâ, fiyat ve öğrenme eğrisi üzerinden tarafsız karşılaştırma ve durum bazlı karar tablosu. - [Notion SSS: Ücretsiz mi, Türkçe mi, Öğrenciye Bedava mı?](https://nitorel.com/yazilar/notion-sss-ucretsiz-turkce-ogrenci): Notion'a başlamadan önce en çok sorulan sorular: ücretsiz planın gerçek sınırları, Türkçe arayüz durumu, üniversite öğrencilerine ücretsiz Plus planı ve lise öğrencileri, Notion AI'ın hangi planlarda olduğu, çevrimdışı kullanım ve verilerin nereye gittiği. Eylül 2026 itibarıyla. - [Notion ile YKS ve KPSS Çalışma Planı: Konu Takibi, Yanlış Defteri, Deneme Analizi](https://nitorel.com/yazilar/notion-yks-kpss-calisma-plani): Notion'da dört veritabanıyla sınav hazırlık sistemi kurmak: konu haritası ve aralıklı tekrar tarihi, fotoğraflı yanlış defteri, net hesaplayan deneme kaydı ve haftalık plan. Ücretsiz planda çalışır; YKS, KPSS, ALES ve DGS için uyarlanabilir. Formüller ve alan listeleriyle adım adım. - [Obsidian ve Notion'a Alternatifler: Logseq, Anytype, Capacities, AFFiNE, Heptabase, Tana — Kime Hangisi?](https://nitorel.com/yazilar/obsidian-notion-alternatifleri): Notion benzeri ücretsiz uygulama mı arıyorsun, Obsidian benzeri bir not uygulaması mı? Logseq, Anytype, Capacities, AFFiNE, Heptabase ve Tana'nın neyi iyi yaptığı, nerede zorladığı ve hangi durumda hangisinin mantıklı olduğu. Logseq 2.0 değişikliği ve Logseq'ten Obsidian'a geçiş dahil. - [Notion AI Ne Yapar, Ne Yapmaz? Planlar, Notion Agent ve Ücretsiz Yollar](https://nitorel.com/yazilar/notion-ai-ne-yapar): Notion AI'ın hangi planda neler sunduğu, Notion Agent'ın çalışma alanında neler yapabildiği, öğrenci ve bireysel kullanıcılar için ücretsiz planda ne kaldığı ve aynı işleri ücretsiz araçlarla yapmanın yolları. Notion AI'a hangi işleri verip hangilerini vermemek gerektiği. Eylül 2026 itibarıyla. - [Notion ile Tez Takibi: Bölümler, Kaynaklar ve Danışman Görüşmeleri](https://nitorel.com/yazilar/notion-tez-takibi): Yüksek lisans ya da doktora tezini Notion'da üç veritabanıyla takip etmek: bölüm ilerlemesi ve teslim tarihi, okunan kaynaklar ve hangi bölümde kullanıldıkları, danışman görüşmelerinden çıkan işler. Formüller, görünümler, Zotero ile iş bölümü ve Notion'ın tez için yetersiz kaldığı yerler. - [Notion ile Bütçe Takibi: İki Veritabanıyla Aylık Bütçe](https://nitorel.com/yazilar/notion-butce-takibi): Hazır şablon indirmeden Notion'da aylık bütçe kurmak: harcamalar ve kategoriler için iki veritabanı, bu ayın harcamasını hesaplayan formül, kategori başına kalan bütçe, aya göre gruplanan liste ve tek grafikle kategori dağılımı. Taksitler, düzenli ödemeler ve enflasyon dönemi için pratik notlar. Ücretsiz planda çalışır. ### Yapay Zekâ ve Notlar NotebookLM ile ders çalışmaktan tez literatürüne, yapay zekâya neyin devredilip neyin devredilemeyeceğine: araçlar, sınırlar ve araştırmaların söyledikleri. - [NotebookLM (Gemini Notebook) ile Ders Çalışmak ve Tez Yazmak: Adım Adım Rehber](https://nitorel.com/yazilar/notebooklm-ders-tez-rehberi): NotebookLM'i (Temmuz 2026'dan beri Gemini Notebook) sınava hazırlanırken ve tez yazarken doğru kullanmak: defteri kurmak, kaynak sınırları, soru sorma kalıpları, flash kart ve testler, sesli özet, literatür taraması ve YÖK'ün yapay zekâ etik rehberine göre neyin kabul edilip neyin edilmediği. Öğrenmeyi yapay zekâya devretmeden kullanmanın yolu. - [Yapay Zekâlı İkinci Beyin Abartısı: Neyi Gerçekten Devredebilirsin?](https://nitorel.com/yazilar/yapay-zekali-ikinci-beyin-abartisi): “Her şeyi kaydet, gerisini yapay zekâ halletsin” vaadinin neresi doğru, neresi abartı? Not sisteminde yapay zekâya güvenle devredilebilecek işler, devredilince öğrenmeyi ve düşünmeyi zayıflatan işler, bilişsel boşaltma ve otomasyona aşırı güven üzerine araştırmaların söyledikleri ve söylemedikleri. ### Temel Rehber: İkinci Beyni Kurmak Başvuru rehberi: yakalamadan arşive, günlük notlardan yapay zekâya, bir kişisel bilgi sisteminin yapı taşları 20 bölümde. Her bölüm bir kavramı özetler; PARA, gözden geçirme ve içerik haritaları gibi konuların ayrıntısı kendi dizilerindedir. - [İkinci Beyin (PKM) Nedir? Kişisel Bilgi Yönetiminin Temel Modeli](https://nitorel.com/yazilar/pkm-ikinci-beyin-temel-modeli): İkinci beyin bir not deposu değildir. Hatırlama yükünü zihinden dışarı alır; bilgiyi yeniden bulmayı, bağlama yerleştirmeyi, karar vermeyi ve üretmeyi destekleyen bir çalışma sistemidir. - [Kişisel Bilgi Mimarisi ve PARA Yöntemi](https://nitorel.com/yazilar/kisisel-bilgi-mimarisi-para): Bilgi mimarisi, her not türünün nerede duracağını, ne zaman arşive gideceğini ve nasıl geri bulunacağını belirleyen birkaç kuraldan oluşur. - [Dosya Adı ve Tek Kaynak Doğrusu](https://nitorel.com/yazilar/dosya-adi-tek-kaynak-dogrusu): Güvenilir bir not kasası iki şeye ihtiyaç duyar: insanın tanıyabileceği dosya adları ve her bilginin tek bir asıl sahibi. - [Yakalama ve Gelen Kutusu](https://nitorel.com/yazilar/yakalama-inbox-kuyrugu): Yakalama, aklına geleni düşük maliyetle güvenli bir yere taşır. Gelen kutusu ise karar verilene kadar bekleyen geçici bir kuyruktur; kalıcı bir depo değildir. - [Günlük Notlarla Zaman Bağlamı](https://nitorel.com/yazilar/daily-notes-zaman-baglami): Günlük not, günün planını, açık işleri, bekleyen kararları ve öğrendiklerini tarih sırasıyla tutan bir çalışma sayfasıdır. - [Gözden Geçirme ve Sentez Döngüsü](https://nitorel.com/yazilar/review-sentez-dongusu): Haftalık gözden geçirme sistemi gerçekle yeniden eşitler; aylık sentez ise günlük ve haftalık kayıtları tekrar etmek yerine uzun vadeli örüntüleri, sorunları ve yön değişikliklerini görünür kılar. - [Proje ve Alan Sayfaları](https://nitorel.com/yazilar/proje-area-operasyon-yuzeyleri): Proje, belirli bir sonucu üretmek için yürütülen işin kontrol sayfasıdır; alan ise bitmeyen bir sorumluluğun standardını koruyan süreklilik sayfasıdır. İkisini ayırmak görev, bilgi ve gözden geçirme akışını netleştirir. - [Karar ve Toplantı Hafızası](https://nitorel.com/yazilar/karar-toplanti-hafizasi): Toplantı notu konuşmanın kaydıdır; karar kaydı ise gelecekte “neden böyle yaptık?” sorusunun asıl cevabıdır. Eylemler ve taahhütler bu ikisinden ayrı yazılmalıdır. - [Kaynak, Kitap ve Araştırma Akışı](https://nitorel.com/yazilar/kaynak-kitap-arastirma-akisi): Kaynak toplamak bilgi üretmek değildir. Sağlam bir akış kaynağı korur, kişisel çıkarımı ondan ayırır ve yeniden kullanılacak fikirleri projeye, kalıcı nota ya da karara taşır. - [Kalıcı Not, Atomik Not ve Katmanlı Özetleme](https://nitorel.com/yazilar/evergreen-atomik-not-progressive-summarization): Kalıcı not hiçbir zaman tam bitmez; her kullandığında ve yeni bir kanıt bulduğunda biraz daha gelişir. Atomiklik yeniden kullanımın sınırını, katmanlı özetleme ise işleme emeğinin ne zaman harcanacağını belirler. - [Klasör mü, Etiket mi, Bağlantı mı? İçerik Haritası ve Etiket Tasarımı](https://nitorel.com/yazilar/moc-wikilink-etiket-tasarimi): Klasör sahipliği, etiket filtrelemeyi, bağlantı anlam ilişkisini taşır; içerik haritası ise bunları tek sayfada toplar. Üçünün yan yana karşılaştırması, hangi durumda hangisinin kullanılacağı ve klasör-etiket tartışmasında araştırmaların gösterdikleri. - [YAML ve Makinece Okunabilir Not Kasası](https://nitorel.com/yazilar/yaml-makinece-okunabilir-vault): YAML notu daha anlamlı yapmaz; tür, durum, tarih ve sahiplik gibi sınırlı alanları standartlaştırarak sorguların, panoların ve yapay zekâ araçlarının güvenilir veri okumasını sağlar. - [Arama, Geri Çağırma ve Anlamsal Arama](https://nitorel.com/yazilar/arama-geri-cagirma-semantik-retrieval): İyi bir geri çağırma tek bir arama kutusu değildir. Başlık, takma ad, üst veri, tam metin, bağlantı ağı ve gerektiğinde anlamsal benzerlik birlikte çalışır; anlamsal arama diğerlerinin yerini tutmaz. - [Geri Bağlantı, Yetim Not ve Ağ Sağlığı](https://nitorel.com/yazilar/backlink-orphan-graph-ag-sagligi): Geri bağlantılar, yetim notlar ve grafik görünümü içerik üretme araçlarından çok teşhis araçlarıdır. Bu araçlar, önemli bir notun bağlamından kopup kopmadığını görmeye yarar. - [Bilgi Sağlığı, Borcu ve Arşivleme](https://nitorel.com/yazilar/bilgi-sagligi-borcu-arsivleme): Bilgi borcu; bugün ertelenen sınıflandırma, bağlantı, güncelleme ve kararların ileride geri bulma maliyeti olarak geri dönmesidir. Sağlıklı bir not kasası aktif-pasif ayrımını, arşivlemeyi ve silmeyi doğal bir bakım işi olarak görür. - [Giriş Sayfası ve Kişisel İşletim Sistemi](https://nitorel.com/yazilar/homepage-kisisel-isletim-sistemi): Giriş sayfası, bir sonraki işe karar vermeni kolaylaştırmalı. Bilgi, proje, odak, takip ve gözden geçirme aynı döngüye bağlandığında ikinci beyin kişisel bir işletim sistemine dönüşür. - [İkinci Beynin (PKM) Anayasası](https://nitorel.com/yazilar/second-brain-sistem-anayasasi): Birkaç sabit kural, onlarca klasör ve eklentiden daha değerlidir. Sistem büyürken birbiriyle çelişen tasarım kararlarını önleyen on iki maddelik kısa bir anayasa. - [Yapay Zekâ Özetlerinde Güvenlik ve İnsan Denetimi](https://nitorel.com/yazilar/ai-ozetlerinde-guvenlik-insan-denetimi): Yapay zekâ düşük riskli gözlem, taslak ve öneri işlerini üstlenebilir; ama kaynağın inceliklerini kaybettiren özetler ve önemli otomatik işlemler, insan doğrulaması olmadan asıl kayda dönüşmemelidir. - [Bağlam Mühendisliği, Yapay Zekâya Hazır Kasa ve Köken Bilgisi](https://nitorel.com/yazilar/context-engineering-agent-ready-vault-provenance): Yapay zekâya hazır bir not kasası; insan için okunabilirliğin yanında makine için öngörülebilir asıl kayıtlar, sınırlı bir şema ve kaynak izi sunar. Bağlam mühendisliği, bir iş için en doğru, en güncel ve en yetkili notları seçmektir. - [30 Günde Çalışan Bir İkinci Beyin (PKM): İlk Haftadan Sonrası](https://nitorel.com/yazilar/30-gunde-calisan-second-brain): İkinci beyin ilk gün bitirilecek bir mimari proje değildir. Dört haftada küçük ama çalışan döngüler kurup gerçek kullanımla genişletmek, baştan kusursuz bir sistem tasarlamaktan daha güvenilirdir. ## Kavramlar - [Kişisel Bilgi Yönetimi (PKM)](https://nitorel.com/kavramlar#pkm): Bilgiyi yakalama, düzenleme, bağlama, bulma ve kullanma pratiğinin bütünü. - [İkinci Beyin (Second Brain)](https://nitorel.com/kavramlar#second-brain): Hatırlama yükünü zihinden alıp güvenilir bir dış sisteme devreden bilgi katmanı. - [PARA (Projects · Areas · Resources · Archive)](https://nitorel.com/kavramlar#para): Notları, ne kadar yakında işine yarayacaklarına göre dört kutuya ayıran düzen. - [İçerik Haritası (MOC · Map of Content)](https://nitorel.com/kavramlar#moc): Bir konudaki notları tek sayfada toplayan, yön gösteren not. - [Zettelkasten (Slip-box)](https://nitorel.com/kavramlar#zettelkasten): Atomik notlar ve aralarındaki bağlantılar üzerinden fikir geliştirme yöntemi. - [Atomik Notlar (Atomic Notes)](https://nitorel.com/kavramlar#atomic-notes): Tek bir fikri taşıyan, tek başına anlamlı not birimi. - [Evergreen Notlar (Evergreen Notes)](https://nitorel.com/kavramlar#evergreen-notes): Zamanla yeniden yazılarak olgunlaşan, kalıcı ve kendi cümlelerinle yazılmış notlar. - [Aşamalı Özetleme (Progressive Summarization)](https://nitorel.com/kavramlar#progressive-summarization): Notu her dönüşünde biraz daha damıtma: vurgula, kısalt, özetle. - [Yakalama (Capture)](https://nitorel.com/kavramlar#capture): Bilgiyi sisteme almanın tek, hızlı ve güvenilir kapısı. - [Geri Çağırma (Retrieval)](https://nitorel.com/kavramlar#retrieval): Doğru bilgiyi doğru anda geri getirebilme yeteneği. - [Gözden Geçirme (Review)](https://nitorel.com/kavramlar#review): Sistemin bakım döngüsü: haftalık boşaltma, aylık sentez. - [Bağlam (Context)](https://nitorel.com/kavramlar#context): Bir bilginin ne zaman ve neden işe yaradığını taşıyan çerçeve. - [Geri Bağlantılar (Backlinks)](https://nitorel.com/kavramlar#backlinks): Bir nota gelen bağlantılar; bağlamın kendiliğinden oluşması. - [Bilgi Grafı (Knowledge Graph)](https://nitorel.com/kavramlar#knowledge-graph): Notlar ve aralarındaki bağlantılardan oluşan ağ. Klasörlerle birlikte kullanılabilir. - [Etiketler (Tags)](https://nitorel.com/kavramlar#tags): Klasör dışı, çapraz sınıflandırma katmanı. Kontrolsüz büyürse gürültüdür. - [Özellikler (Properties · YAML)](https://nitorel.com/kavramlar#properties): Notu sorgulanabilir yapan yapılandırılmış alanlar. - [Dijital Bahçe (Digital Garden)](https://nitorel.com/kavramlar#digital-garden): Bitmemiş düşüncelerin herkese açık olarak büyüdüğü alan. - [Yerel Öncelikli (Local-first)](https://nitorel.com/kavramlar#local-first): Verinin senin cihazında ve açık formatta (Markdown) durması ilkesi. - [Not Kasası (Vault)](https://nitorel.com/kavramlar#vault): Obsidian’ın açtığı klasör: içindeki bütün Markdown notlar, ekler ve ayar klasörü (.obsidian) birlikte bir kasa sayılır. - [Eklenti (Plugin · core / community)](https://nitorel.com/kavramlar#plugins): Uygulamaya yeni özellik ekleyen parça. Obsidian’da çekirdek eklentileri uygulamanın kendisi, topluluk eklentilerini bağımsız geliştiriciler yazar. - [Bases (Obsidian Bases)](https://nitorel.com/kavramlar#bases): Notların özelliklerinden (properties) tablo ve kart görünümü üreten çekirdek Obsidian eklentisi; veriyi notların içinde bırakır. - [Dataview (Dataview)](https://nitorel.com/kavramlar#dataview): Notları sorgu diliyle listeleyen, tablolayan topluluk eklentisi; Bases’ten önce bu işin yaygın çözümüydü. - [Senkronizasyon (Sync)](https://nitorel.com/kavramlar#sync): Aynı notların birden çok cihazda güncel kalması. Yedekle aynı şey değildir: silinen bir not senkronla her cihazdan silinir. - [Ajan Talimat Dosyası (AGENTS.md · CLAUDE.md)](https://nitorel.com/kavramlar#agents-md): Kasanın kökünde duran, bir yapay zekâ ajanına kuralları anlatan düz metin dosyası. Codex AGENTS.md’yi, Claude Code CLAUDE.md’yi her oturumun başında okur. - [Model Bağlam Protokolü (MCP · Model Context Protocol)](https://nitorel.com/kavramlar#mcp): Yapay zekâ uygulamalarının dış araçlara ve veri kaynaklarına ortak bir yolla bağlanmasını sağlayan açık protokol. - [Ajan Becerisi (Agent Skill · SKILL.md)](https://nitorel.com/kavramlar#agent-skill): Bir yapay zekâ ajanına belirli bir işi öğreten klasör: adı, ne zaman kullanılacağı ve adım adım talimatları içeren bir SKILL.md dosyası. Ajan talimatın tamamını yalnızca ilgili iş geldiğinde yükler. - [LLM Wiki (LLM Wiki (Karpathy))](https://nitorel.com/kavramlar#llm-wiki): Değişmeyen kaynaklardan bir yapay zekânın birbirine bağlı özet sayfaları yazdığı ve bakımını yaptığı kasa düzeni: kaynaklar, wiki ve kuralları anlatan şema dosyası. ## Optional - [RSS](https://nitorel.com/rss.xml): Yeni yazılar - [Site haritası](https://nitorel.com/sitemap.xml)